Νηστεία σήμερα: νηστεύουμε σήμερα; Τι επιτρέπεται (ψάρι, λάδι, γαλακτοκομικά) για κάθε ημερομηνία

Σήμερα νηστεύουμε αν είναι Τετάρτη ή Παρασκευή, αν διανύουμε μία από τις τέσσερις περιόδους νηστείας (Σαρακοστή, Αγίων Αποστόλων, Δεκαπενταύγουστος, Χριστούγεννα) ή αν είναι 5 Ιανουαρίου, 29 Αυγούστου ή 14 Σεπτεμβρίου, εκτός αν πέφτει ελεύθερη εβδομάδα ή γιορτή με κατάλυση. Το εργαλείο που ακολουθεί κάνει τον έλεγχο για τη σημερινή ημερομηνία ή για όποια μέρα διαλέξετε ως το 2035 και λέει αν επιτρέπονται λάδι, ψάρι, γαλακτοκομικά και κρέας.

Σημείωση: Η σελίδα είναι ενημερωτική, όχι ιατρική ή θρησκευτική συμβουλή. Παιδιά, ηλικιωμένοι, ασθενείς, έγκυες και θηλάζουσες ρυθμίζουν τη νηστεία με τον πνευματικό τους και, για την υγεία, με τον γιατρό τους.

Νηστεύουμε σήμερα; Το εργαλείο της ημέρας

Οι κανόνες είναι του νηστειοδρομίου της Ιεράς Μητρόπολης Κηφισίας, Αμαρουσίου και Ωρωπού, διασταυρωμένοι με τον οδηγό της Ιεράς Μητρόπολης Αργολίδος, και ακολουθούν το ημερολόγιο της Εκκλησίας της Ελλάδος. Αν η ενορία σας ακολουθεί το παλαιό ημερολόγιο, οι ακίνητες γιορτές πέφτουν αλλού: ρωτήστε στην ενορία.

Πώς αποφασίζει το εργαλείο για κάθε μέρα

Το εργαλείο δεν έχει αποθηκευμένο ημερολόγιο. Υπολογίζει το Πάσχα της χρονιάς και ελέγχει τη μέρα με αυτή τη σειρά. Ο πρώτος κανόνας που ταιριάζει κρίνει, και στο τέλος ελέγχεται η γιορτή της ημέρας.

1. Ελεύθερες μέρες: Δωδεκαήμερο (25/12 έως 4/1), Θεοφάνεια (6/1), εβδομάδα του Τελώνου, Διακαινήσιμος, εβδομάδα του Αγίου Πνεύματος. Κατάλυση «εις πάντα», και Τετάρτη και Παρασκευή.
2. Τυρινή: όχι κρέας· ψάρι, γαλακτοκομικά και αυγά όλες τις μέρες.
3. Σαρακοστή (Καθαρά Δευτέρα έως Σάββατο του Λαζάρου): ξηροφαγία τις καθημερινές, λάδι και κρασί Σαββατοκύριακα, ψάρι στον Ευαγγελισμό και τα Βάγια, λάδι στις 9 και 26 Μαρτίου.
4. Μεγάλη Εβδομάδα: ξηροφαγία, και το Μεγάλο Σάββατο χωρίς λάδι.
5. Πεντηκοστάριο: νηστεία μόνο Τετάρτη και Παρασκευή, με ψάρι στη Μεσοπεντηκοστή και στην Απόδοση του Πάσχα.
6. Αγίων Αποστόλων (Δευτέρα μετά των Αγίων Πάντων έως 28/6): όχι κρέας, γαλακτοκομικά, αυγά· ψάρι εκτός Τετάρτης και Παρασκευής.
7. Δεκαπενταύγουστος (1 έως 14/8): ξηροφαγία καθημερινές, λάδι Σαββατοκύριακα, ψάρι στη Μεταμόρφωση.
8. Χριστούγεννα (15/11 έως 24/12): ως τις 17/12 ψάρι εκτός Τετάρτης και Παρασκευής, και στα Εισόδια όποια μέρα κι αν πέσουν· από 18/12 μόνο λάδι, πάλι εκτός Τετάρτης και Παρασκευής.
9. Μονοήμερες νηστείες (5/1, 29/8, 14/9): ξηροφαγία, με λάδι αν πέσουν Σαββατοκύριακο, όπως σημειώνει η Μητρόπολη Αργολίδος.
10. Τετάρτη και Παρασκευή: ξηροφαγία όλο τον χρόνο, εκτός από τα παραπάνω.
11. Γιορτή με κατάλυση: σε μέρα νηστείας, ο πίνακας εορτών της Μητρόπολης Κηφισίας δίνει λάδι για γιορτές αγίων (π.χ. Αγίου Νικολάου, 6/12) και ψάρι για όσες σημειώνει «ιχθύος» (π.χ. Υπαπαντή, Γενέθλιον της Θεοτόκου, Κοίμηση όταν πέφτει Τετάρτη ή Παρασκευή).

Τι σημαίνουν οι όροι ξηροφαγία και κατάλυση, ανά ομάδα τροφίμων, εξηγεί το ημερολόγιο νηστειών του 2027. Την τελευταία λέξη για κάθε άνθρωπο, πάντως, δεν την έχει κανένα ημερολόγιο:

«ἡ ρύθμιση τοῦ θέματος γιά κάθε χριστιανό ξεχωριστά ἀφήνεται στή διάκριση τῶν Πνευματικῶν Πατέρων»

Ιερά Μητρόπολις Κηφισίας, Αμαρουσίου και Ωρωπού, Οἱ νηστεῖες καί οἱ καταλύσεις τῆς Ἐκκλησίας μας

Πού διαφωνούν οι εκκλησιαστικές πηγές

Σε αυτές τις μέρες το εργαλείο γράφει «Οι πηγές διαφέρουν», δείχνει και τις δύο εκδοχές και προσθέτει «Ρωτήστε τον πνευματικό σας».

Δύο θέματα το εργαλείο δεν τα κρίνει. Τα θαλασσινά δεν αναφέρονται στο νηστειοδρόμιο της Μητρόπολης Κηφισίας, οπότε δεν τα κατατάσσει. Για γιορτές τοπικών αγίων, ή για γιορτή αγίου μέσα στη Μεγάλη Εβδομάδα, κρατά τον γενικό κανόνα και σας παραπέμπει στην ενορία σας.

Οι επόμενοι 12 μήνες: κανόνες και εξαιρέσεις

Ο πίνακας βγήκε από τον ίδιο υπολογισμό με το εργαλείο. Όπου δεν γράφει κάτι άλλο, νηστεία με ξηροφαγία έχουν μόνο η Τετάρτη και η Παρασκευή.

Τις Τετάρτες και Παρασκευές του Πεντηκοσταρίου (10/5 έως 18/6/2027) οι πηγές διαφέρουν για το λάδι. Για όλη τη χρονιά μέρα προς μέρα δείτε το ημερολόγιο νηστειών 2027. Για τις εβδομάδες πριν από τη Σαρακοστή υπάρχει ο οδηγός για το Τριώδιο και τις Απόκριες 2027, και για την πρώτη της μέρα τι τρώμε την Καθαρά Δευτέρα.

Πώς βρίσκει το εργαλείο το Πάσχα

Οι κινητές νηστείες μετρούν από το Πάσχα: η Καθαρά Δευτέρα πέφτει 48 μέρες πριν, η Πεντηκοστή 49 μέρες μετά, η νηστεία των Αποστόλων αρχίζει 57 μέρες μετά. Το εργαλείο υπολογίζει το ορθόδοξο Πάσχα με τον αλγόριθμο του Meeus για το ιουλιανό πασχάλιο συν 13 μέρες, όπως η σελίδα μας για τις ημερομηνίες του Πάσχα 2026–2035, και βγάζει και τις δέκα ημερομηνίες της. Γι’ αυτό η νηστεία των Αποστόλων, που λήγει πάντα στις 28 Ιουνίου, κράτησε 21 μέρες το 2026 και κρατά μία το 2027 (δείτε Αγίου Πνεύματος και νηστεία των Αποστόλων).

Παιδιά, ηλικιωμένοι, ασθενείς

Η Εκκλησία δεν ζητά την ίδια νηστεία από όλους. Η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Κρήτης (2016), με πρόεδρο τον Οικουμενικό Πατριάρχη, αφήνει στις κατά τόπους Εκκλησίες να ορίζουν «φιλάνθρωπον οἰκονομίαν»:

«διά τούς ἔχοντας δυσκολίαν εἰς τήν τήρησιν τῶν ἰσχυουσῶν περί νηστείας διατάξεων εἴτε ἐκ λόγων ἀτομικῶν (ἀσθένεια, στράτευσις, συνθῆκαι ἐργασίας κ.λπ.)»

Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Ἡ σπουδαιότης τῆς νηστείας καί ἡ τήρησις αὐτῆς σήμερον

Ο Αρχιμανδρίτης Φιλόθεος Πετράκος, στο orthodoxianewsagency.gr, θυμίζει ότι ο 69ος Αποστολικός Κανόνας εξαιρεί όποιον έχει πρόβλημα υγείας και ότι η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος ήρε το 1917 τη νηστεία για ασθενείς, εγκύους, μικρά παιδιά και ηλικιωμένους. Τι κρατά ο καθένας το ορίζει ο πνευματικός του. Με διαβήτη ή άλλη χρόνια πάθηση, φάρμακα που θέλουν φαγητό, εγκυμοσύνη ή θηλασμό, μιλήστε πρώτα με τον γιατρό σας.

Τι θα φάω σήμερα, αν νηστεύω

Μέρα ξηροφαγίας σημαίνει φαγητό χωρίς λάδι: βραστά λαχανικά και χόρτα με λεμόνι, ψωμί, φρούτα, ξηροί καρποί. Μέρα με λάδι ανοίγει τα λαδερά, τα όσπρια, τη φάβα και τον χαλβά. Μέρα με ψάρι προσθέτει ψάρι ή μπακαλιάρο σκορδαλιά. Για φαγητά του δρόμου δείτε τον πίνακα είναι νηστίσιμο; και, αν τρώτε έξω, τα νηστίσιμα σε ταβέρνα. Με τροφική αλλεργία, το «νηστίσιμο» δεν σημαίνει «ασφαλές»: ζητήστε την ενημέρωση για τα αλλεργιογόνα.