Γιορτές & εποχικά

Ψάρια εποχής ανά μήνα: πίνακας με απαγορεύσεις αλιείας και αναπαραγωγή

Μήνα προς μήνα, ποια ψάρια είναι στην εποχή τους και γιατί: οι νόμιμες απαγορεύσεις αλιείας (γρι-γρι, μηχανότρατες, ξιφίας) και οι μήνες αναπαραγωγής κατά το Ινστιτούτο Αλιευτικής Έρευνας, με σημείωση όπου οι πηγές διαφωνούν.

Από Η ομάδα του Kaliorexi

Δημοσιεύτηκε: 03/10/2026
6 λεπτά ανάγνωσης

Μικρό ελληνικό ψαροκάικο με κίτρινα δίχτυα δεμένο σε ήσυχο κόλπο, με παραλία και σπίτια στο βάθος — Ψαροκάικο με τα δίχτυα του σε ελληνικό κόλπο. Φωτ.: Annatsach, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Βασικά σημεία

Δεν υπάρχει επίσημος κατάλογος «ψαριών εποχής»· την εποχή τη φτιάχνουν οι απαγορεύσεις αλιείας και η αναπαραγωγή κάθε είδους.
Τα γρι-γρι νύχτας, με τα οποία ψαρεύονται σαρδέλα και γαύρος, σταματούν από 15 Δεκεμβρίου έως τέλος Φεβρουαρίου (Π.Δ. 25/1993).
Οι μηχανότρατες σταματούν από Ιούνιο έως Σεπτέμβριο μέσα στα 6 ναυτικά μίλια (ν. 4799/2021, άρθρο 134).
Ο ξιφίας της Μεσογείου απαγορεύεται από 1 Ιανουαρίου έως 31 Μαρτίου (Κανονισμός ΕΕ 2019/1154).
Η σαρδέλα αναπαράγεται τον χειμώνα, ο γαύρος το καλοκαίρι· τσιπούρα και λαβράκι ιχθυοτροφείου υπάρχουν όλο τον χρόνο.

Στην Ελλάδα δεν υπάρχει επίσημος κατάλογος με «ψάρια εποχής»: την εποχή τη φτιάχνουν στην πράξη οι νόμιμες απαγορεύσεις αλιείας, όπως τα γρι-γρι που σταματούν από 15 Δεκεμβρίου έως τέλος Φεβρουαρίου και οι μηχανότρατες που σταματούν από Ιούνιο έως Σεπτέμβριο, μαζί με την περίοδο που αναπαράγεται κάθε ψάρι.

Ο πίνακας παρακάτω δείχνει μήνα προς μήνα τι κλείνει, ποια ψάρια αναπαράγονται και πού διαφωνούν οι πηγές. Κάθε γραμμή στηρίζεται σε νόμο ή σε στοιχεία του Ινστιτούτου Αλιευτικής Έρευνας, όχι σε λίστες χωρίς πηγή. Η τσιπούρα και το λαβράκι ιχθυοτροφείου δεν έχουν εποχή: υπάρχουν όλο τον χρόνο.

Ο πίνακας: ψάρια εποχής ανά μήνα

Μήνας	Τι ορίζει ο νόμος	Σε αναπαραγωγή (ΙΝΑΛΕ)	Πού διαφωνούν οι πηγές
Ιανουάριος	Κλειστά τα γρι-γρι νύχτας· ο ξιφίας απαγορεύεται έως 31/3	Σαρδέλα, γλώσσα, λαβράκι	—
Φεβρουάριος	Γρι-γρι νύχτας κλειστά ως το τέλος του μήνα· ξιφίας κλειστός· δίχτυα και παραγάδια δεν στοχεύουν μπακαλιάρο	Γλώσσα, λαβράκι, μυτάκι, μπακαλιάρος	Λίστα του 2022 βάζει τη σαρδέλα στην εποχή της από τον Φεβρουάριο
Μάρτιος	Τα γρι-γρι ξαναβγαίνουν από 1/3· ξιφίας κλειστός ως 31/3	Λαβράκι, μυτάκι, σαργός	Για τη σαρδέλα τον Μάρτιο, δύο οδηγοί του ίδιου περιοδικού λένε το αντίθετο
Απρίλιος	Ανοίγει ο ξιφίας· σταματά η βιντζότρατα (1/4–30/9)	Λυθρίνι, μουρμούρα, σαργός	—
Μάιος	Μηχανότρατες σταματούν 24–31/5	Λυθρίνι, μουρμούρα, σαργός, μπαρμπούνι, φαγκρί, σπάρος, μπακαλιάρος	Γαύρος: μελέτη στο Αιγαίο βρίσκει ωοτοκία ήδη τον Μάιο
Ιούνιος	Μηχανότρατες κλειστές μέσα στα 6 ναυτικά μίλια (Ιούνιος–Σεπτέμβριος)	Γαύρος, μπαρμπούνι, κουτσομούρα, σαφρίδι, φαγκρί, σαργός, μπακαλιάρος	—
Ιούλιος	Μηχανότρατες κλειστές· γρι-γρι ημέρας κλειστά τη μέρα (Ιούλιος–Αύγουστος)	Γαύρος, κουτσομούρα, σαφρίδι, κολιός, μπακαλιάρος	—
Αύγουστος	Όπως τον Ιούλιο	Κολιός, βλάχος	Το «ο κολιός τον Αύγουστο» συγκρούεται με την αναπαραγωγή του
Σεπτέμβριος	Τελευταίος μήνας χωρίς μηχανότρατες και βιντζότρατες	Κακαρέλος, μουσμούλι	Λυθρίνι: ένας οδηγός το λέει άφθονο, ένας άλλος να το αποφεύγουμε
Οκτώβριος	Επιστρέφουν μηχανότρατες και βιντζότρατες	Τσιπούρα, κακαρέλος, μουσμούλι	—
Νοέμβριος	Ανοιχτά όλα τα εργαλεία, με τις μόνιμες απαγορεύσεις	Τσιπούρα, κακαρέλος, μουσμούλι	—
Δεκέμβριος	Γρι-γρι νύχτας σταματούν στις 15/12· μηχανότρατες 24–31/12	Τσιπούρα, σαρδέλα, γλώσσα	—

Σε κάθε μήνα ισχύει και η απαγόρευση της πανσελήνου για τα γρι-γρι, που εξηγούμε πιο κάτω. Η τρίτη στήλη αφορά ψάρια της αλιείας· τα ψάρια ιχθυοτροφείου δεν επηρεάζονται. Οι μήνες αναπαραγωγής προέρχονται από το φυλλάδιο «FishTips» του WWF Ελλάς, που σημειώνει για την προέλευσή τους:

«Οι περίοδοι αναπαραγωγής καθορίστηκαν με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία του Ινστιτούτου Αλιευτικής Έρευνας.»

WWF Ελλάς, FishTips: Συμβουλές και προτάσεις προς τους καταναλωτές (2016)

Οι απαγορεύσεις που αδειάζουν τον πάγκο

Γρι-γρι: σαρδέλα και γαύρος

Τα γρι-γρι είναι τα κυκλικά δίχτυα με τα οποία ψαρεύονται μικρά αφρόψαρα όπως η σαρδέλα και ο γαύρος. Το Π.Δ. 25/1993 απαγορεύει τα γρι-γρι νύχτας «από 15 Δεκεμβρίου κάθε χρόνου μέχρι τέλος Φεβρουαρίου», και η απαγόρευση εμφανίζεται ακόμη στη σελίδα του Λιμενικού για τα κυκλικά δίχτυα. Τα γρι-γρι ημέρας δεν ψαρεύουν τη μέρα τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.

Ο κανόνας της πανσελήνου έχει αλλάξει. Το ίδιο διάταγμα απαγόρευε το ψάρεμα δύο ημέρες πριν και δύο μετά την πανσέληνο, και αυτό γράφουν ακόμη αρκετά άρθρα. Από το 2020 όμως ο ν. 4691/2020 (άρθρο 12) ορίζει την απαγόρευση «κατά τις ημέρες του Σαββάτου και της επομένης της πανσελήνου Κυριακής». Στον πίνακα του Λιμενικού για το 2025 αντιστοιχεί μία νύχτα τον μήνα, από τη δύση της Κυριακής μετά την πανσέληνο έως την ανατολή της Δευτέρας.

Παλιό ξύλινο αλιευτικό σκάφος γρι-γρι εκτεθειμένο σε περιφραγμένο χώρο με φοίνικες, στο λιμάνι του Ηρακλείου — Παλιό ξύλινο γρι-γρι του 1949, εκτεθειμένο στο λιμάνι του Ηρακλείου. Φωτ.: C messier, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Μηχανότρατες και βιντζότρατες

Η τράτα βυθού σταματά όλο το καλοκαίρι. Ο ν. 4799/2021, άρθρο 134, το διατυπώνει έτσι:

«Η αλιεία με μηχανότρατες απαγορεύεται απολύτως κατά τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο, Αύγουστο και Σεπτέμβριο κάθε έτους, στα εσωτερικά ύδατα της Ελληνικής Επικράτειας, καθώς και σε ζώνη έξι (6) ναυτικών μιλίων από τις γραμμές βάσης».

Ν. 4799/2021, άρθρο 134 (ΦΕΚ Α’ 78/2021)

Το Λιμενικό αναφέρει επιπλέον δύο εβδομάδες στάσης, 24–31 Δεκεμβρίου και 24–31 Μαΐου (ΥΑ 271/2576/2014). Η βιντζότρατα απαγορεύεται από 1 Απριλίου έως 30 Σεπτεμβρίου. Γι’ αυτό τον Οκτώβριο ο πάγκος γεμίζει ξανά με ψάρια βυθού.

Ξιφίας και μπακαλιάρος

Για τον ξιφία της Μεσογείου ο Κανονισμός (ΕΕ) 2019/1154, άρθρο 10, ορίζει περίοδο απαγόρευσης από 1 Ιανουαρίου έως 31 Μαρτίου. Φρέσκος ξιφίας της Μεσογείου στον κατάλογο αυτούς τους μήνες δεν είναι νόμιμο αλίευμα της εποχής. Τον Φεβρουάριο, επίσης, τα σκάφη με δίχτυα και παραγάδια δεν επιτρέπεται να στοχεύουν μπακαλιάρο.

Πότε τρώμε σαρδέλα και γαύρο

Η σαρδέλα των γρι-γρι βγαίνει από 1 Μαρτίου έως τα μέσα Δεκεμβρίου, αφού η απαγόρευση αρχίζει στις 15/12. Αναπαράγεται τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο, άρα ο χειμώνας δεν είναι η εποχή της. Το ελάχιστο νόμιμο μέγεθος είναι 11 εκατοστά για τη σαρδέλα και 9 για τον γαύρο, κατά τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/1241. Ο παλαιότερος Κανονισμός 1967/2006 δεν ορίζει πια μεγέθη, αν και κάποια άρθρα τον αναφέρουν ακόμη. Τα μεγέθη για όλα τα ψάρια της ψαροταβέρνας θα τα βρεις στον οδηγό για το φρέσκο ψάρι και την τιμή κιλού.

Ψητές σαρδέλες σε κύκλο γύρω από μισό λεμόνι, με λάδι και ρίγανη, σε λευκό πιάτο με μπλε ρίγα — Ψητές σαρδέλες με λεμόνι και ρίγανη. Φωτ.: Iantomferry, CC BY 3.0, Wikimedia Commons

Για τον γαύρο οι πηγές δεν συμφωνούν απόλυτα. Τα στοιχεία του ΙΝΑΛΕ δίνουν αναπαραγωγή Ιούνιο–Ιούλιο. Ερευνητές του ΕΛΚΕΘΕ στο βορειοανατολικό Αιγαίο κατέγραψαν αυγά γαύρου ήδη τον Μάιο, πολύ περισσότερα τον Ιούλιο (Mediterranean Marine Science, 2019). Ο γαύρος δηλαδή αναπαράγεται τους ζεστούς μήνες, ενώ η σαρδέλα τους κρύους.

Τηγανητός γαύρος σε κοντινό πλάνο, με τραγανή πανάδα και ασημί πέτσα, σερβιρισμένος σε πιάτο — Τηγανητός γαύρος στη Σαντορίνη. Φωτ.: Klearchos Kapoutsis, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Φρέσκο, κατεψυγμένο, ιχθυοτροφείου: τι σημαίνει «της εποχής»

Το «της εποχής» ή «εποχής» δεν είναι νομικός όρος· δεν υπάρχει στην ΥΑ 91354/2017 για τους καταλόγους. Ειλικρινά σημαίνει ψάρι που επιτρέπεται να ψαρευτεί εκείνο τον μήνα και δεν βρίσκεται σε αναπαραγωγή. Η τσιπούρα και το λαβράκι, τα κυρίαρχα εκτρεφόμενα ψάρια στην Ελλάδα κατά τη Γενική Γραμματεία Έρευνας, είναι διαθέσιμα όλο τον χρόνο ανεξαρτήτως εποχής.

Στο ψαράδικο έχεις δικαίωμα να δεις στην ετικέτα το είδος, αν το ψάρι «αλιεύθηκε» ή είναι «εκτροφής», την περιοχή και αν έχει αποψυχθεί (Κανονισμός (ΕΕ) 1379/2013, άρθρο 35). Στην ταβέρνα ο κατάλογος πρέπει να γράφει «Κατεψυγμένο» όπου ισχύει. Αλιευμένο ή ιχθυοτροφείου ρώτα το μαγαζί, που το έχει από τον προμηθευτή, όπως εξηγούμε στον οδηγό για την ψαροταβέρνα.

Γιατί οι λίστες στο διαδίκτυο διαφωνούν

Οι περισσότερες λίστες δεν αναφέρουν πηγή και αντιγράφουν η μία την άλλη. Κάποιες αντιφάσεις φαίνονται αμέσως: ένας οδηγός του 2026 βάζει τα σαφρίδια τον Μάιο και στα «άφθονα» και στα ψάρια που δεν επιλέγουμε. Μια λίστα συνταγών βάζει τον ξιφία τον Μάρτιο, μήνα απαγόρευσης. Η εποχή διαφέρει και από περιοχή σε περιοχή, γι’ αυτό ο πίνακας δείχνει τα εθνικά όρια και όχι τοπικές συνήθειες.

Ψάρι, νηστεία και γιορτές

Η ζήτηση για ψάρι ανεβαίνει στις μέρες που η νηστεία επιτρέπει ψάρι, όπως του Ευαγγελισμού και των Βαΐων. Δες ποιες μέρες ισχύει αυτό στο ημερολόγιο νηστείας 2027 και τις αργίες της χρονιάς στο ημερολόγιο γιορτών και φαγητού 2027.

Επόμενο βήμα: πριν παραγγείλεις, ρώτα αν το ψάρι είναι αλιείας ή ιχθυοτροφείου και κοίτα τον πίνακα για τον μήνα. Για τα ορεκτικά που το συνοδεύουν δες τι να παραγγείλεις σε ταβέρνα.

Ενημερωτικό κείμενο, όχι επαγγελματική συμβουλή.

Πηγές

Συχνές ερωτήσεις

Πότε είναι η εποχή της σαρδέλας;

Από τον Μάρτιο έως τα μέσα Δεκεμβρίου, όσο ψαρεύουν τα γρι-γρι νύχτας. Από 15 Δεκεμβρίου έως τέλος Φεβρουαρίου η αλιεία τους απαγορεύεται (Π.Δ. 25/1993), και κατά τα στοιχεία του Ινστιτούτου Αλιευτικής Έρευνας η σαρδέλα αναπαράγεται τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο.

Πότε τρώμε γαύρο;

Ο γαύρος ψαρεύεται κι αυτός με γρι-γρι, άρα όχι από 15/12 έως τέλος Φεβρουαρίου. Αναπαράγεται τους ζεστούς μήνες: Ιούνιο–Ιούλιο κατά το ΙΝΑΛΕ, ενώ μελέτη ερευνητών του ΕΛΚΕΘΕ στο βορειοανατολικό Αιγαίο βρήκε αυγά ήδη από τον Μάιο.

Πότε σταματάνε τα γρι-γρι;

Τα γρι-γρι νύχτας σταματούν από 15 Δεκεμβρίου έως τέλος Φεβρουαρίου. Τα γρι-γρι ημέρας δεν ψαρεύουν τη μέρα τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Υπάρχει επίσης απαγόρευση γύρω από την πανσέληνο, που από το 2020 ορίζει ο ν. 4691/2020.

Ισχύει ακόμη ότι δεν ψαρεύουν σαρδέλα δύο μέρες πριν και μετά την πανσέληνο;

Όχι πια. Αυτό όριζε το Π.Δ. 25/1993. Ο ν. 4691/2020 το αντικατέστησε με απαγόρευση «κατά τις ημέρες του Σαββάτου και της επομένης της πανσελήνου Κυριακής». Στον πίνακα του Λιμενικού για το 2025 αυτό είναι μία νύχτα τον μήνα, από τη δύση της Κυριακής έως την ανατολή της Δευτέρας.

Πότε απαγορεύονται οι μηχανότρατες;

Από 1 Ιουνίου έως 30 Σεπτεμβρίου στα εσωτερικά ύδατα και σε ζώνη 6 ναυτικών μιλίων (ν. 4799/2021, άρθρο 134). Το Λιμενικό αναφέρει και δύο εβδομάδες στάσης, 24–31 Δεκεμβρίου και 24–31 Μαΐου.

Ισχύει το «ο κολιός τον Αύγουστο»;

Η παροιμία συγκρούεται με τα επίσημα στοιχεία: κατά το Ινστιτούτο Αλιευτικής Έρευνας ο κολιός αναπαράγεται Ιούλιο και Αύγουστο, γι' αυτό αρκετοί οδηγοί προτείνουν να τον αποφεύγουμε εκείνους τους μήνες.

Η τσιπούρα και το λαβράκι έχουν εποχή;

Όταν είναι ιχθυοτροφείου, όχι: υπάρχουν όλο τον χρόνο. Της αλιείας αναπαράγονται, κατά το ΙΝΑΛΕ, η τσιπούρα Οκτώβριο–Δεκέμβριο και το λαβράκι Ιανουάριο–Μάρτιο. Ρώτα το μαγαζί αν είναι αλιείας ή ιχθυοτροφείου.

Τι σημαίνει «ψάρι εποχής» στον κατάλογο;

Δεν είναι νομικός όρος και δεν υπάρχει στην ΥΑ 91354/2017. Ειλικρινά σημαίνει ψάρι που επιτρέπεται να ψαρευτεί εκείνο τον μήνα και δεν είναι σε αναπαραγωγή. Αν είναι κατεψυγμένο, ο κατάλογος πρέπει να γράφει «Κατεψυγμένο».