Νηστεία 2027: ημερολόγιο με όλες τις ημερομηνίες και τι τρώμε κάθε μέρα

Το 2027 οι ορθόδοξοι νηστεύουν τη Μεγάλη Σαρακοστή και τη Μεγάλη Εβδομάδα από 15 Μαρτίου έως 1 Μαΐου (Πάσχα: Κυριακή 2 Μαΐου), μόνο μία μέρα για τους Αγίους Αποστόλους (Δευτέρα 28 Ιουνίου), από 1 έως 14 Αυγούστου για τον Δεκαπενταύγουστο, από 15 Νοεμβρίου έως 24 Δεκεμβρίου για τα Χριστούγεννα, και κάθε Τετάρτη και Παρασκευή εκτός από τις ελεύθερες εβδομάδες.

Σημείωση: Το κείμενο είναι ενημερωτικό, όχι ιατρική ή πνευματική συμβουλή. Ακολουθεί τα νηστειοδρόμια μητροπόλεων της Εκκλησίας της Ελλάδος, όμως η τήρηση διαφέρει από ενορία σε ενορία και από άνθρωπο σε άνθρωπο, και για τον καθένα την ορίζει ο πνευματικός του. Αν έχετε πρόβλημα υγείας, παίρνετε φάρμακα, είστε έγκυος ή θηλάζετε, μιλήστε πρώτα με τον γιατρό σας. Αν έχετε τροφική αλλεργία, ρωτάτε πάντα το προσωπικό για τα συστατικά: «νηστίσιμο» δεν σημαίνει «ασφαλές για αλλεργικούς».

Το ημερολόγιο νηστειών του 2027 με μια ματιά

Όλες οι κινητές ημερομηνίες εξαρτώνται από το Πάσχα, που το 2027 πέφτει αργά, στις 2 Μαΐου. Οι κανόνες για κάθε περίοδο είναι αυτοί του νηστειοδρομίου της Ιεράς Μητρόπολης Κηφισίας, Αμαρουσίου και Ωρωπού, διασταυρωμένοι με τον οδηγό της Ιεράς Μητρόπολης Αργολίδος. Οι ημέρες της εβδομάδας είναι υπολογισμένες για το 2027.

Αν διαβάζετε το άρθρο πριν από τα Χριστούγεννα του 2026: η τρέχουσα νηστεία των Χριστουγέννων κρατά από την Κυριακή 15/11/2026 έως την Πέμπτη 24/12/2026. Ψάρι επιτρέπεται έως την Πέμπτη 17/12/2026 (εκτός Τετάρτης και Παρασκευής), και τα Εισόδια (Σάββατο 21/11/2026) έχουν ψάρι. Από 18 έως 24/12 επιτρέπονται μόνο λάδι και κρασί. Τρεις Τετάρτες και Παρασκευές του 2026 έχουν λάδι και κρασί λόγω γιορτής: Τετάρτη 25/11 (Αγίας Αικατερίνης), Παρασκευή 4/12 (Αγίας Βαρβάρας) και Τετάρτη 9/12.

Τι σημαίνει «κατάλυση»: η νηστεία ανά ομάδα τροφίμων

Το νηστειοδρόμιο της Μητρόπολης Κηφισίας ορίζει ως πραγματική νηστεία την ξηροφαγία, δηλαδή φαγητό χωρίς λάδι και χωρίς κρασί, μία φορά την ημέρα. Αν τρώμε πάνω από μία φορά, το κείμενο μιλά για «λύση» της νηστείας. Αν προστεθούν λάδι ή κρασί, μιλά για «κατάλυση». Οι καταλύσεις είναι τέσσερις: οίνου και ελαίου, ιχθύος, αυγών και γαλακτοκομικών, και «εις πάντα». Ο πίνακας δείχνει τι σημαίνει στο πιάτο κάθε κατηγορία μέρας από το ημερολόγιο:

Οι περίοδοι δεν διαβάζονται μόνες τους. Το ίδιο κείμενο της Μητρόπολης ζητά να τις συνδυάζουμε με τον πίνακα των ακίνητων γιορτών, γιατί εκεί βρίσκονται οι εξαιρέσεις:

«Οἱ παραπάνω νηστεῖες πρέπει νά συνδυάζονται πάντοτε μέ τόν παρακάτω πίνακα (Γ), ὅπου βρίσκονται οἱ ἡμέρες καταλύσεως.»

Ιερά Μητρόπολις Κηφισίας, Αμαρουσίου και Ωρωπού, Οἱ νηστεῖες καί οἱ καταλύσεις τῆς Ἐκκλησίας μας

Ομάδα προς ομάδα: τι επιτρέπεται και πότε

• Λαχανικά, όσπρια, φρούτα, ψωμί, ζυμαρικά, πατάτες, ξηροί καρποί, ελιές: τρώγονται και τις μέρες της νηστείας. Ο οδηγός του KivotosHelp τα κατατάσσει ρητά στις νηστίσιμες τροφές. Τις μέρες ξηροφαγίας μαγειρεύονται χωρίς λάδι.
• Λάδι και κρασί: πάνε μαζί. Τις μέρες χωρίς λάδι, κατά τον ίδιο οδηγό, δεν πίνουμε ούτε κρασί ούτε άλλα οινοπνευματώδη, δηλαδή ούτε τσίπουρο ούτε ούζο. Το ουζάκι με τους μεζέδες είναι, λοιπόν, για τα Σαββατοκύριακα της Σαρακοστής και για τις μέρες με κατάλυση.
• Θαλασσινά (χταπόδι, καλαμάρι, σουπιά, γαρίδες, μύδια): δεν είναι ψάρι. Πότε επιτρέπονται εξηγείται στην επόμενη ενότητα.
• Ψάρι (και μπακαλιάρος): μόνο τις μέρες κατάλυσης ιχθύος. Μέρα «με ψάρι» σημαίνει ψάρι και λάδι, όχι γαλακτοκομικά και αυγά.
• Γαλακτοκομικά και αυγά: μόνο την εβδομάδα της Τυρινής και τις ελεύθερες μέρες. Προσοχή στα κρυμμένα: βούτυρο σε ζύμες και γλυκά, αυγό στο κουρκούτι, τυρί στις πίτες. Για συγκεκριμένα φαγητά του δρόμου, δείτε τον πίνακα είναι νηστίσιμο; 45 φαγητά με ναι, όχι ή εξαρτάται.
• Κρέας: μόνο τις μέρες χωρίς νηστεία.

Ένας ακόμη πιο αυστηρός διαχωρισμός, που παραθέτει κείμενο του Μητροπολίτη Νικοπόλεως Μελετίου (αναδημοσίευση σε σελίδα του ΕΚΠΑ), ξεχωρίζει την ξηροφαγία (ωμές φυτικές τροφές) από τη «νηστεία» (νερόβραστο φαγητό χωρίς λάδι). Στην καθημερινή πρακτική των περισσότερων, και τα δύο σημαίνουν απλώς «χωρίς λάδι».

Θαλασσινά, οστρακοειδή και ταραμάς

Χταπόδι, καλαμάρι, σουπιά, γαρίδες, μύδια και τα άλλα οστρακοειδή θεωρούνται «αναίμακτα», γι’ αυτό δεν μπαίνουν στην ίδια κατηγορία με το ψάρι. Πότε επιτρέπονται, όμως, εξαρτάται από την πηγή. Το νηστειοδρόμιο της Μητρόπολης Κηφισίας δεν τα αναφέρει καθόλου. Ένας πιο αυστηρός οδηγός, του KivotosHelp, τα συνδέει με τις μέρες που επιτρέπεται λάδι:

«Όταν σε νηστείες τρώμε λάδι τότε μπορεί να τρώμε καί αναίμακτα θαλασσινά»

KivotosHelp, Πότε καί πώς πρέπει νά νηστεύουμε

Στην παρένθεση που ακολουθεί ο οδηγός αυτός απαριθμεί καλαμαράκια, σουπιές, χταπόδι, οστρακόδερμα και τον ταραμά, γι’ αυτό η ταραμοσαλάτα θεωρείται παραδοσιακά νηστίσιμη. Η τήρηση εδώ διαφέρει πολύ από άνθρωπο σε άνθρωπο. Αν δεν είστε σίγουροι, ρωτήστε τον πνευματικό σας. Αν έχετε αλλεργία στα οστρακοειδή ή στα μαλάκια, προσοχή: γαρίδες και καραβίδες είναι «καρκινοειδή» και τα μύδια ή το καλαμάρι «μαλάκια», δύο από τα 14 αλλεργιογόνα που πρέπει να σας δηλώσει το μαγαζί. Δείτε τον οδηγό για τις τροφικές αλλεργίες στο εστιατόριο.

Τετάρτη και Παρασκευή: ο εβδομαδιαίος κανόνας και οι εξαιρέσεις του 2027

Γιατί νηστεύουμε Τετάρτη και Παρασκευή

Είναι η αρχαιότερη νηστεία της Εκκλησίας μαζί με τη Σαρακοστή. Το κείμενο της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Κρήτης (2016) για τη νηστεία, που υπογράφει και ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών, σημειώνει ότι η Εκκλησία όρισε την Τετάρτη και την Παρασκευή ως μέρες νηστείας ήδη από την αποστολική εποχή, παραπέμποντας στη Διδαχή (holycouncil.org). Ο λόγος που δίνουν τα ελληνικά νηστειοδρόμια, όπως το «Μικρό Νηστειοδρόμιο» του saint.gr (κείμενο ενορίας του Περιστερίου): την Παρασκευή θυμόμαστε τη Σταύρωση, την Τετάρτη την προδοσία του Ιούδα.

Λίγοι κανόνες ξεκαθαρίζουν τι ισχύει την υπόλοιπη εβδομάδα:

• Δευτέρα, Τρίτη, Πέμπτη: ελεύθερες μέρες, εκτός αν βρισκόμαστε μέσα σε περίοδο νηστείας.
• Σάββατο και Κυριακή: ποτέ ξηροφαγία. Το μόνο Σάββατο του χρόνου χωρίς λάδι είναι το Μεγάλο Σάββατο. Γι’ αυτό και οι «μονές» νηστείες (5/1, 29/8, 14/9) έχουν λάδι όταν πέφτουν Σαββατοκύριακο, όπως σημειώνει και η Μητρόπολη Αργολίδος.
• Γιορτή σε Τετάρτη ή Παρασκευή: αν γιορτάζει άγιος, συνήθως επιτρέπεται λάδι. Αν είναι γιορτή της Παναγίας ή του Προδρόμου, επιτρέπεται ψάρι, με εξαίρεση την Αποτομή του Προδρόμου (29/8), που είναι νηστεία.
• Μετά το Πάσχα: ο κανόνας ισχύει και στο Πεντηκοστάριο, με μία ελάφρυνση. Κατά μία εκδοχή, που η Μητρόπολη Αργολίδος αποδίδει στον Άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη, την Τετάρτη και την Παρασκευή επιτρέπονται λάδι και κρασί.

Οι Τετάρτες και Παρασκευές του 2027 με κατάλυση

Οι μόνες εξαιρέσεις από τον κανόνα είναι οι πέντε ελεύθερες εβδομάδες (Δωδεκαήμερο, εβδομάδα Τελώνου, Τυρινή χωρίς κρέας, Διακαινήσιμος, εβδομάδα Αγίου Πνεύματος) και οι γιορτές του πίνακα της Μητρόπολης. Ο παρακάτω πίνακας δείχνει ποιες Τετάρτες και Παρασκευές του 2027 έχουν κατάλυση. Τον φτιάξαμε βάζοντας τον πίνακα των ακίνητων γιορτών της Μητρόπολης Κηφισίας πάνω στις ημέρες του 2027.

Η Παρασκευή 30 Απριλίου (Ιακώβου αποστόλου) λείπει από τον πίνακα, παρότι η γιορτή έχει κανονικά λάδι: το 2027 πέφτει Μεγάλη Παρασκευή, που είναι πάντα ξηροφαγία. Ο πίνακας δεν περιλαμβάνει γιορτές τοπικών αγίων ή πανηγύρια ενοριών. Αν γιορτάζει ο πολιούχος της πόλης σας σε Τετάρτη ή Παρασκευή, ρωτήστε στην ενορία τι ισχύει.

Μεγάλη Σαρακοστή και Μεγάλη Εβδομάδα 2027

Η Σαρακοστή ξεκινά την Καθαρά Δευτέρα, 15 Μαρτίου 2027, 48 μέρες πριν από το Πάσχα, και φτάνει έως το Σάββατο του Λαζάρου (24/4). Ακολουθούν η Κυριακή των Βαΐων και η Μεγάλη Εβδομάδα, έως το Μεγάλο Σάββατο 1 Μαΐου. Πριν από αυτήν, το Τριώδιο ανοίγει στις 21 Φεβρουαρίου και την Πέμπτη 4 Μαρτίου είναι η Τσικνοπέμπτη, μέσα στην εβδομάδα της Απόκρεω. Για το τραπέζι της πρώτης μέρας, με λαγάνα, ταραμά και χαλβά, δείτε τι τρώμε την Καθαρά Δευτέρα. Τι τρώμε μετά τη λήξη της νηστείας, από τη μαγειρίτσα ως το αρνί, θα βρείτε στο πασχαλινό τραπέζι του 2027.

• Δευτέρα έως Παρασκευή: ξηροφαγία. Στις ταβέρνες σημαίνει βραστά λαχανικά ή χόρτα με λεμόνι, σαλάτα χωρίς λάδι, ψωμί και φρούτα.
• Σάββατο και Κυριακή: λάδι και κρασί, άρα λαδερά, όσπρια, φάβα και, κατά τον οδηγό του KivotosHelp, θαλασσινά.
• Ψάρι: δύο μέρες, ο Ευαγγελισμός (Πέμπτη 25/3) και η Κυριακή των Βαΐων (25/4). Ο αυστηρός οδηγός του KivotosHelp προτείνει μόνο μία από τις δύο, παραδέχεται όμως, παραθέτοντας τον Άγιο Νικόδημο, ότι τα τυπωμένα Τυπικά και Τριώδια γράφουν ψάρι και των Βαΐων. Όπως σημειώνει και το iefimerida, ο Ευαγγελισμός είναι δεμένος με τον μπακαλιάρο σκορδαλιά και τα Βάγια με την ψαροφαγία. Η 25η Μαρτίου είναι και εθνική εορτή, οπότε οι ταβέρνες γεμίζουν: κλείστε τραπέζι νωρίς.
• Παρασκευή 26/3: λάδι και κρασί, λόγω της Σύναξης του Αρχαγγέλου Γαβριήλ.
• Μεγάλη Εβδομάδα (26/4–1/5): ξηροφαγία όλες τις μέρες. Το Μεγάλο Σάββατο είναι το μόνο Σάββατο του χρόνου χωρίς λάδι.

Η Παρασκευή 23 Απριλίου είναι η γιορτή του Αγίου Γεωργίου, που στον πίνακα της Μητρόπολης έχει λάδι και κρασί. Επειδή το 2027 πέφτει πριν από το Πάσχα, η γιορτή του μεταφέρεται στη Δευτέρα του Πάσχα (3/5). Το αν ισχύει η κατάλυση στις 23/4 ρωτήστε το στην ενορία σας.

Το Σάββατο του Λαζάρου (24/4) κλείνει τη Σαρακοστή και ανοίγει τη Μεγάλη Εβδομάδα. Σε πολλά μέρη της Ελλάδας συνοδεύεται από τοπικά έθιμα, όπως ο σταυρός του «Λαζάρου» στη Σαντορίνη, που στολίζεται με δεντρολίβανο και λουλούδια και μένει στη θέση του έως το Πάσχα.

Νηστεία Αγίων Αποστόλων 2027: γιατί κρατά μόνο μία μέρα

Η νηστεία των Αγίων Αποστόλων αρχίζει τη Δευτέρα μετά την Κυριακή των Αγίων Πάντων και λήγει πάντα στις 28 Ιουνίου, παραμονή της γιορτής των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου. Η αρχή της μετακινείται κάθε χρόνο:

«Ἡ χρονικὴ διάρκεια αὐτῆς τῆς νηστείας εἶναι μεταβλητὴ ἐπειδὴ ἡ ἔναρξή της ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν κινητὴ ἑορτὴ τοῦ Πάσχα.»

Ιερά Μητρόπολις Κηφισίας, Αμαρουσίου και Ωρωπού, Η νηστεία των Αγίων Αποστόλων

Το 2027 ο υπολογισμός είναι απλός. Πάσχα 2/5, Πεντηκοστή επτά εβδομάδες μετά (Κυριακή 20/6), Αγίων Πάντων μία εβδομάδα αργότερα (Κυριακή 27/6). Η νηστεία ξεκινά τη Δευτέρα 28/6 και τελειώνει την ίδια μέρα. Η Τρίτη 29 Ιουνίου είναι η γιορτή των Αποστόλων, όχι μέρα νηστείας. Η Επισκόπηση AI της Google (έλεγχος στις 1/10/2026) εμφανίζει τη νηστεία να «λήγει» την Τρίτη 29/6, πράγμα που μπερδεύει: η 29/6 είναι η γιορτή, όχι μέρα νηστείας.

Τι τρώμε εκείνη τη μία μέρα; Τα νηστειοδρόμια των Μητροπόλεων Κηφισίας και Αργολίδος, όπως και η Εκκλησία της Κύπρου, δίνουν ψάρι κάθε μέρα της νηστείας εκτός Τετάρτης και Παρασκευής. Η 28/6/2027 είναι Δευτέρα, άρα με αυτά τα νηστειοδρόμια επιτρέπεται ψάρι, ενώ κρέας, γαλακτοκομικά και αυγά όχι. Υπάρχουν όμως και αυστηρότερα τυπικά. Ο Μητροπολίτης Νικοπόλεως Μελέτιος γράφει ότι από 25 έως 28 Ιουνίου νηστεύουμε αυστηρότερα, το saint.gr ζητά αυστηρή νηστεία την παραμονή της γιορτής (εκτός αν πέσει Σαββατοκύριακο), και το KivotosHelp περιγράφει τυπικό με ψάρι μόνο Σάββατο και Κυριακή. Όποιος ακολουθεί αυτά τα τυπικά, κρατά τη μία μέρα του 2027 χωρίς ψάρι.

Οι ημερομηνίες αυτές ισχύουν για το νέο ημερολόγιο, που ακολουθεί η Εκκλησία της Ελλάδος. Πόσο κρατά η ίδια νηστεία τα επόμενα χρόνια, θα το βρείτε στον πίνακα της ενότητας για το Πάσχα.

Δεκαπενταύγουστος 2027

Η νηστεία της Παναγίας κρατά από την Κυριακή 1 έως το Σάββατο 14 Αυγούστου 2027. Όπως γράφει και το orthodoxianewsagency.gr (1/8/2026), οι καθημερινές είναι μέρες νηστείας χωρίς λάδι, τα Σαββατοκύριακα έχουν λάδι και κρασί, και στη Μεταμόρφωση (6/8) τρώμε ψάρι. Το 2027 η Μεταμόρφωση πέφτει Παρασκευή, άρα η μόνη Παρασκευή του Αυγούστου με ψάρι. Η Κοίμηση της Θεοτόκου (15/8) πέφτει Κυριακή, οπότε είναι ελεύθερη μέρα. Ψάρι στις 15 Αυγούστου προβλέπεται μόνο όταν η γιορτή πέφτει Τετάρτη ή Παρασκευή, κάτι που δεν συμβαίνει φέτος.

Δύο ακόμη «μονές» νηστείες έρχονται λίγο μετά: η Αποτομή της κεφαλής του Προδρόμου (Κυριακή 29/8) και η Ύψωση του Σταυρού (Τρίτη 14/9). Ο πίνακας της Μητρόπολης Κηφισίας τις σημειώνει απλώς «Νηστεία». Η Μητρόπολη Αργολίδος και το saint.gr διευκρινίζουν ότι, όταν αυτές οι μέρες πέφτουν Σάββατο ή Κυριακή, επιτρέπονται λάδι και κρασί. Έτσι, το 2027 η 29/8 έχει λάδι, ενώ η 14/9 (Τρίτη) είναι νηστεία χωρίς λάδι.

Νηστεία Χριστουγέννων 2027: μέχρι πότε τρώμε ψάρι

Η νηστεία των Χριστουγέννων ξεκινά τη Δευτέρα 15 Νοεμβρίου 2027 και τελειώνει την Παρασκευή 24 Δεκεμβρίου. Χωρίζεται σε δύο μέρη:

• 15/11–17/12: χωρίς κρέας, γαλακτοκομικά και αυγά, αλλά με ψάρι, εκτός Τετάρτης και Παρασκευής. Τα Εισόδια (21/11) πέφτουν Κυριακή, άρα ψάρι ούτως ή άλλως.
• 18/12–24/12: μόνο λάδι και κρασί, εκτός Τετάρτης και Παρασκευής. Η παραμονή των Χριστουγέννων (24/12) πέφτει Παρασκευή, άρα ξηροφαγία.

Μια λεπτομέρεια του 2027: η 17η Δεκεμβρίου, τελευταία μέρα με ψάρι, πέφτει Παρασκευή. Εκείνη τη μέρα δεν τρώμε ψάρι, αλλά ο πίνακας της Μητρόπολης δίνει λάδι και κρασί (γιορτή του προφήτη Δανιήλ και του Αγίου Διονυσίου Αιγίνης). Το ίδιο ισχύει και για την Τετάρτη 15/12 (Αγίου Ελευθερίου). Από τα Χριστούγεννα (Σάββατο 25/12) αρχίζει το Δωδεκαήμερο, ελεύθερο έως τις 4 Ιανουαρίου 2028.

Και εδώ υπάρχουν αυστηρότερες εκδοχές. Η Μητρόπολη Αργολίδος σημειώνει ότι, κατά το Πηδάλιο, το ψάρι επιτρέπεται από τα Εισόδια (21/11) έως του Αγίου Σπυρίδωνος (12/12). Ο Μητροπολίτης Μελέτιος γράφει επίσης για ψάρι έως τις 12/12 και για τη συνήθεια πολλών να μην τρώνε ψάρι την πρώτη εβδομάδα. Το saint.gr ζητά ξηροφαγία την πρώτη μέρα της νηστείας, εκτός αν πέσει Σαββατοκύριακο. Το 2027 η 15/11 είναι Δευτέρα.

Υγεία, παιδιά, εγκυμοσύνη: τι προβλέπει η Εκκλησία

Η νηστεία δεν ζητείται με τον ίδιο τρόπο από όλους. Το κείμενο της Συνόδου της Κρήτης (2016) για τη νηστεία αναγνωρίζει ρητά ότι η Εκκλησία προβλέπει «φιλάνθρωπη οικονομία» για ασθένεια, ανάγκη ή δύσκολες συνθήκες. Για όσους δυσκολεύονται για προσωπικούς λόγους, όπως ασθένεια, στράτευση ή συνθήκες εργασίας, αφήνει στις κατά τόπους Εκκλησίες να ορίσουν τις ελαφρύνσεις (κείμενο της Συνόδου στα ελληνικά).

Η ίδια λογική υπάρχει στους παλαιούς κανόνες. Σε άρθρο του στο orthodoxianewsagency.gr, ο Αρχιμανδρίτης Φιλόθεος Πετράκος εξηγεί τρία σημεία:

• Ο 69ος Αποστολικός Κανόνας, που επιβάλλει τη νηστεία της Σαρακοστής και της Τετάρτης και Παρασκευής, εξαιρεί όποιον έχει πρόβλημα υγείας.
• Κατά τον Άγιο Τιμόθεο Αλεξανδρείας, ο άρρωστος τρώει λάδι και κρασί ανάλογα με τις αντοχές του, και η γυναίκα που γέννησε μέσα στη Σαρακοστή πρέπει να φάει, όχι να νηστέψει.
• Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος ήρε το 1917, λόγω του αποκλεισμού της χώρας, τη νηστεία για ασθενείς, εγκύους, μικρά παιδιά και ηλικιωμένους.

Στην πράξη, οι ελαφρύνσεις αποφασίζονται με τον πνευματικό. Ο οδηγός του KivotosHelp αναφέρει, για όποιον ζαλίζεται ή είναι άρρωστος, λάδι και τις άλλες μέρες εκτός Τετάρτης και Παρασκευής, ή ακόμη και γάλα σε ειδικές περιπτώσεις. Για την υγεία, όμως, την πρώτη κουβέντα την κάνετε με τον γιατρό ή τον παιδίατρο, ιδίως αν έχετε διαβήτη ή άλλη χρόνια πάθηση, παίρνετε φάρμακα που θέλουν φαγητό, είστε έγκυος ή θηλάζετε, ή αν πρόκειται για παιδί που μεγαλώνει. Δεν δίνουμε εδώ διατροφικές οδηγίες: αυτές είναι δουλειά του γιατρού ή του διαιτολόγου σας.

Νηστεία πριν από τη Θεία Κοινωνία

Πολλοί ψάχνουν πόσες μέρες νηστεύουμε πριν κοινωνήσουμε. Κατά το κείμενο της Συνόδου, η νηστεία τριών ή περισσότερων ημερών πριν από τη Θεία Κοινωνία αφήνεται στην ευλάβεια του καθενός. Οι πιστοί καλούνται να τηρούν τις νηστείες του ημερολογίου και να μην τρώνε τίποτα από τα μεσάνυχτα πριν από τη Θεία Μετάληψη. Για τη δική σας περίπτωση, ρωτήστε τον πνευματικό σας.

Τρώγοντας έξω: τι να ζητήσετε, ανάλογα με τη μέρα και το μαγαζί

Πριν βγείτε, κοιτάξτε στο ημερολόγιο τι μέρα είναι. Ο πίνακας συνδυάζει τον τύπο της μέρας με τον τύπο του μαγαζιού:

• Ταβέρνα: ο οδηγός τι να παραγγείλω σε ταβέρνα εξηγεί τα κλασικά πιάτα και πόσα να πάρετε. Ρωτήστε αν τα λαδερά έχουν ζωμό κρέατος και αν η χωριάτικη μπορεί να έρθει χωρίς φέτα.
• Μεζέδες και θαλασσινά: δείτε τη διαφορά μεζεδοπωλείου, τσιπουράδικου και ουζερί. Δύο παγίδες: η γαρίδα σαγανάκι έρχεται συχνά με φέτα και τα τηγανητά συχνά έχουν κουρκούτι με αυγό.
• Ψάρι: Ευαγγελισμός, Βάγια, Μεταμόρφωση, Γενέθλιον της Θεοτόκου και οι καθημερινές της νηστείας των Χριστουγέννων έως τις 17/12 είναι οι μέρες της ψαροταβέρνας. Πριν παραγγείλετε, δείτε πώς χρεώνεται το ψάρι με το κιλό και πώς καταλαβαίνετε αν είναι φρέσκο.
• Σουβλάκι: η διαφορά σουβλακιού, καλαμακιού και γύρου δεν βοηθά τις μέρες της νηστείας: όλα έχουν κρέας. Ρωτήστε αν η πίτα έχει βούτυρο και με τι είναι δεμένο το μπιφτέκι λαχανικών. Στις ελεύθερες εβδομάδες, όπως η Διακαινήσιμος, το κρέας επιστρέφει. Αν προσέχετε τη διατροφή σας, δείτε πόσες θερμίδες έχει η πίτα γύρος και το καλαμάκι.

Όλες τις πρακτικές λεπτομέρειες, δηλαδή τις κρυφές παγίδες (βούτυρο, αυγό στο κουρκούτι, ζωμός κρέατος), τις ερωτήσεις προς το προσωπικό και το νηστίσιμο σε σχέση με το vegan, θα τις βρείτε στον οδηγό νηστίσιμα φαγητά σε ταβέρνα. Αν έχετε αλλεργία, η ένδειξη «νηστίσιμο» δεν αρκεί: ζητήστε την ενημέρωση για τα αλλεργιογόνα, όπως εξηγούμε στον οδηγό για τις αλλεργίες στο εστιατόριο.

Πώς υπολογίζεται το Πάσχα και γιατί το 2027 πέφτει τόσο αργά

Ο κανόνας ανάγεται στην Α΄ Οικουμενική Σύνοδο της Νίκαιας (325 μ.Χ.): το Πάσχα γιορτάζεται την Κυριακή μετά την πρώτη πανσέληνο που ακολουθεί την εαρινή ισημερία, και πάντα μετά το εβραϊκό Πάσχα. Η Ορθόδοξη Εκκλησία κάνει τον υπολογισμό με το παλιό ιουλιανό ημερολόγιο και μια «ημερολογιακή» ισημερία, σταθερά στις 21 Μαρτίου του ιουλιανού, που σήμερα αντιστοιχεί στις 3 Απριλίου του δικού μας ημερολογίου. Γι’ αυτό το ορθόδοξο Πάσχα πέφτει πάντα από 4 Απριλίου έως 8 Μαΐου, ενώ το καθολικό, που υπολογίζεται με το γρηγοριανό, συχνά πέφτει νωρίτερα (Βικιπαίδεια, «Ορθόδοξο Πασχάλιο»). Το 2027 η διαφορά είναι μεγάλη: οι Καθολικοί γιορτάζουν στις 28 Μαρτίου, οι Ορθόδοξοι στις 2 Μαΐου, σχεδόν πέντε εβδομάδες αργότερα.

Από το Πάσχα βγαίνουν όλες οι κινητές μέρες: το Τριώδιο ανοίγει 10 εβδομάδες πριν, η Καθαρά Δευτέρα είναι 48 μέρες πριν, η Πεντηκοστή 49 μέρες μετά και η Κυριακή των Αγίων Πάντων 56 μέρες μετά. Επειδή η νηστεία των Αποστόλων λήγει πάντα στις 28 Ιουνίου, όσο πιο αργά πέφτει το Πάσχα τόσο μικραίνει. Ο πίνακας δείχνει τις ημερομηνίες για πέντε χρόνια:

Πώς υπολογίσαμε και ελέγξαμε τις ημερομηνίες

Υπολογίσαμε το Πάσχα με τον αλγόριθμο του ιουλιανού πασχαλίου. Για το 2027 δίνει 19 Απριλίου με το ιουλιανό ημερολόγιο, δηλαδή 2 Μαΐου 2027 με το δικό μας. Ελέγξαμε τον υπολογισμό σε προηγούμενα χρόνια (20/4/2025, 12/4/2026) και τον διασταυρώσαμε με το επίσημο λειτουργικό ημερολόγιο της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αμερικής, με τον κατάλογο κινητών εορτών του eortologio.net και με το alfavita.gr. Οι ημερομηνίες του πίνακα για το 2026 και το 2028–2030 συμφωνούν με τις αντίστοιχες σελίδες του eortologio.net. Οι κανόνες κάθε μέρας προέρχονται από το νηστειοδρόμιο της Μητρόπολης Κηφισίας, που αναδημοσιεύει κείμενο της Ιεράς Μονής Παρακλήτου Ωρωπού, και τους διασταυρώσαμε με τον οδηγό της Μητρόπολης Αργολίδος. Τα επίσημα Δίπτυχα της Εκκλησίας της Ελλάδος για το 2027 δεν ήταν διαθέσιμα στο διαδίκτυο όταν ελέγξαμε (1/10/2026). Μόλις δημοσιευτούν, θα ξαναελέγξουμε τον πίνακα.

Νέο και παλαιό ημερολόγιο

Η Εκκλησία της Ελλάδος γιορτάζει τις ακίνητες γιορτές με το διορθωμένο ιουλιανό ημερολόγιο από το 1924, που σήμερα συμπίπτει με το πολιτικό. Το Πάσχα, όμως, το υπολογίζει με το παλιό ιουλιανό, γι’ αυτό είναι κοινό για όλους τους Ορθόδοξους. Οι ενορίες του παλαιού ημερολογίου γιορτάζουν τις ακίνητες γιορτές 13 μέρες αργότερα. Γι’ αυτές η νηστεία των Χριστουγέννων κρατά από 28 Νοεμβρίου έως 6 Ιανουαρίου και ο Δεκαπενταύγουστος από 14 έως 27 Αυγούστου, όπως καταγράφει και η AthonApp.

Μια πρώτη ματιά στο 2028

Το Πάσχα του 2028 πέφτει την Κυριακή 16 Απριλίου, δύο εβδομάδες νωρίτερα από το 2027, σύμφωνα με τον ίδιο υπολογισμό και το eortologio.net. Οι βασικές ημερομηνίες της επόμενης χρονιάς:

Διαβάστε επίσης: vegan φαγητό έξω: τι ζητάς σε ελληνικό μαγαζί, ψάρια εποχής ανά μήνα: πίνακας και κανόνες.

Συμπέρασμα

Κρατήστε τέσσερις ημερομηνίες: Καθαρά Δευτέρα 15/3, Πάσχα 2/5, Αγίων Αποστόλων 28/6 (μία μέρα), Δεκαπενταύγουστος 1–14/8. Η νηστεία των Χριστουγέννων ξεκινά στις 15/11. Για κάθε Τετάρτη και Παρασκευή κοιτάξτε τον πίνακα των εξαιρέσεων, και για κάθε ζήτημα υγείας μιλήστε πρώτα με τον γιατρό σας. Για την επόμενη έξοδο σε μέρα νηστείας, ξεκινήστε από τον οδηγό για τα νηστίσιμα φαγητά σε ταβέρνα. Για το τέλος της νηστείας των Χριστουγέννων δες τι ισχύει για το φαγητό έξω τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά. Για τις υπόλοιπες γιορτές της χρονιάς, τι ανοίγει και τι τρώμε, δες το ημερολόγιο με όλες τις αργίες και γιορτές του 2027.