Νηστεία Χριστουγέννων 2026: πότε αρχίζει, τι τρώμε και ποιες μέρες επιτρέπεται ψάρι
Η νηστεία των Χριστουγέννων 2026 κρατά από την Κυριακή 15 Νοεμβρίου ως την Πέμπτη 24 Δεκεμβρίου. Πίνακας για κάθε μέρα, με τις διαφορές μεταξύ των πηγών της Εκκλησίας.
Βασικά σημεία
- Η νηστεία των Χριστουγέννων 2026 κρατά 40 μέρες: από την Κυριακή 15/11 ως την Πέμπτη 24/12. Η Παρασκευή 25/12 ανοίγει το Δωδεκαήμερο, χωρίς νηστεία ως τις 4/1/2027.
- Ψάρι: στη Μητρόπολη Κηφισίας από 15/11 ως 17/12, εκτός Τετάρτης και Παρασκευής· στην Εκκλησία της Κύπρου από τα Εισόδια (Σάββατο 21/11) ως 17/12.
- Οι πηγές διαφέρουν στο πότε αρχίζει και τελειώνει το ψάρι και στην Παραμονή (Πέμπτη 24/12). Σε όλες έχουν ψάρι τα Σάββατα και οι Κυριακές 21, 22, 28, 29/11 και 5, 6, 12/12.
- Ανάλογα με την εκδοχή, ψάρι επιτρέπεται σε 24, 20 ή 7 από τις 40 μέρες (δική μας μέτρηση). Τετάρτες και Παρασκευές είναι ξηροφαγία, με τρεις εξαιρέσεις γιορτής στη Μητρόπολη Κηφισίας (25/11, 4/12, 9/12).
- Για παιδιά, ηλικιωμένους, εγκυμοσύνη και ασθένεια οι πηγές παραπέμπουν στον πνευματικό πατέρα· η σελίδα δεν δίνει ιατρική συμβουλή.
Η νηστεία των Χριστουγέννων 2026 αρχίζει την Κυριακή 15 Νοεμβρίου και τελειώνει την Πέμπτη 24 Δεκεμβρίου, 40 μέρες συνολικά. Κρέας, γαλακτοκομικά και αυγά δεν τρώμε· το ψάρι επιτρέπεται κυρίως όσες μέρες δεν είναι Τετάρτη ή Παρασκευή και ως τις 17 Δεκεμβρίου, αλλά οι πηγές της Εκκλησίας διαφέρουν σε τέσσερα σημεία, που τα δείχνουμε χωρίς να διαλέξουμε εμείς.
Αυτή είναι η έκδοση του 2026, με πίνακα για κάθε μία από τις 40 μέρες. Για τα Χριστούγεννα του 2027 και τις υπόλοιπες νηστείες δες το ημερολόγιο νηστειών 2027, και για το τι είναι νηστίσιμο τον πίνακα «Είναι νηστίσιμο;».
Οι ημερομηνίες και ο βασικός κανόνας
Η 15η Νοεμβρίου πέφτει Κυριακή και η 24η Δεκεμβρίου Πέμπτη: 16 μέρες του Νοεμβρίου και 24 του Δεκεμβρίου κάνουν 40. Η Παρασκευή 25 Δεκεμβρίου ανοίγει το Δωδεκαήμερο, που στις δύο βασικές πηγές μας είναι χωρίς νηστεία ως τη Δευτέρα 4 Ιανουαρίου 2027.
Ο κανόνας της Μητρόπολης Κηφισίας, Αμαρουσίου και Ωρωπού έχει δύο μέρη. Το πρώτο λέει ότι από 15/11 ως 17/12 δεν τρώμε κρέας, γαλακτοκομικά και αυγά αλλά τρώμε ψάρι, εκτός Τετάρτης και Παρασκευής. Το δεύτερο:
Ἀπό τίς 18 μέχρι τίς 24 Δεκεμβρίου γίνεται κατάλυση μόνο σέ λάδι καί κρασί (πάντοτε πλήν Τετάρτης καί Παρασκευῆς).
Ιερά Μητρόπολις Κηφισίας, Αμαρουσίου και Ωρωπού, «Οἱ νηστεῖες καί οἱ καταλύσεις τῆς Ἐκκλησίας μας»
Τετάρτη και Παρασκευή είναι ξηροφαγία, δηλαδή χωρίς λάδι και κρασί, εκτός αν η μέρα είναι γιορτή του πίνακα της Μητρόπολης με την ένδειξη «Οίν. και ελ.». Το 2026 αυτό ισχύει για την Τετάρτη 25/11 (Αγίας Αικατερίνης), την Παρασκευή 4/12 (Αγίας Βαρβάρας και Ιωάννου Δαμασκηνού) και την Τετάρτη 9/12 (Σύλληψη της Αγίας Άννας). Η Εκκλησία της Κύπρου δεν αναφέρει τέτοιες εξαιρέσεις στη σελίδα της.
Πού διαφωνούν οι πηγές
Στις 4/11/2026 δεν βρήκαμε κοινό πίνακα της Εκκλησίας της Ελλάδος για το 2026 με τις μέρες ψαριού. Όσα διαβάσαμε διαφέρουν ως εξής, και δεν αποφασίζουμε εμείς ποιο ισχύει για σένα.
| Ζήτημα | Μητρόπολη Κηφισίας | Εκκλησία Κύπρου | Άλλες πηγές |
|---|---|---|---|
| Από πότε ψάρι | Από 15/11, εκτός Τετάρτης και Παρασκευής | Από τα Εισόδια, 21/11 | Μητροπολίτης Νικοπόλεως Μελέτιος: πολλοί δεν τρώνε ψάρι την πρώτη εβδομάδα |
| Ως πότε ψάρι | 17/12 | 17/12· κατά την αυστηρή παράδοση μόνο Σάββατο και Κυριακή, 21/11–12/12 | Μελέτιος: ως 12/12. Τυπικό (OCA): ψάρι Σάββατο και Κυριακή, καθόλου 20–25/12 |
| Παραμονή 24/12 | Δεν αναφέρει εξαίρεση: λάδι και κρασί | Αυστηρή νηστεία, χωρίς λάδι και κρασί | saint.gr και KivotosHelp: ούτε λάδι |
| Δευτέρα, Τρίτη, Πέμπτη | Ψάρι (ως 17/12) | Ψάρι (21/11–17/12) | Τυπικό (OCA): Τρίτη και Πέμπτη μόνο λάδι, Δευτέρα ούτε λάδι |
Το 2026 οι διαφορές αγγίζουν λιγότερες μέρες απ’ όσο φαίνεται. Σε όλες τις πηγές που διαβάσαμε ψάρι έχουν τα Σάββατα και οι Κυριακές 21, 22, 28, 29/11 και 5, 6, 12/12. Ανάμεσά τους είναι τα Εισόδια (Σάββατο 21/11) και η γιορτή του Αγίου Νικολάου (Κυριακή 6/12). Για τον Άγιο Νικόλαο ο πίνακας της Κηφισίας δίνει λάδι και κρασί, αλλά φέτος πέφτει Κυριακή, οπότε έχει ψάρι. Ανάλογα με την εκδοχή, ψάρι επιτρέπεται σε 24, 20 ή 7 από τις 40 μέρες (δική μας μέτρηση, από τον πίνακα παρακάτω).
Τι ισχύει στην Κύπρο
Η Εκκλησία της Κύπρου δημοσιεύει ημερολόγιο νηστειών για το 2026. Βάζει το «Σαρανταήμερο» από την Κυριακή 15/11 ως την Πέμπτη 24/12, με οίνο και έλαιο εκτός Τετάρτης και Παρασκευής, και για το ψάρι γράφει:
Η κατάλυσις ιχθύος ξεκινά από την εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου (Σάββατο, 21 Νοεμβρίου 2026) έως την Πέμπτη, 17 Δεκεμβρίου 2026.
Εκκλησία της Κύπρου, «Οι Νηστείες κατά το Εκκλησιαστικό Έτος 2026»
Η ίδια σελίδα βάζει την Παραμονή (Πέμπτη 24/12) στις «μονοήμερες αυστηρές νηστείες» χωρίς οίνο και έλαιο. Στην Κύπρο, λοιπόν, το ψάρι δεν ξεκινά με την Κυριακή 15/11 αλλά με το πρώτο Σάββατο, 21/11.
Έλληνες του εξωτερικού και δύο ημερολόγια
Η Αρχιεπισκοπή Θυατείρων και Μεγάλης Βρετανίας (Οικουμενικό Πατριαρχείο) δίνει τις ίδιες ημερομηνίες με την Ελλάδα: 15 Νοεμβρίου–24 Δεκεμβρίου, με ψάρι, κρασί και λάδι εκτός Τετάρτης και Παρασκευής ως τις 17 Δεκεμβρίου, και ψάρι στα Εισόδια (21/11). Στις Εκκλησίες του παλαιού (ιουλιανού) ημερολογίου η νηστεία είναι η ίδια, αλλά ξεκινά 28 Νοεμβρίου και φτάνει ως τις 6 Ιανουαρίου· η πύλη OrthoChristian τη γράφει «November 15/28 – December 24 – January 6» και δίνει δικό της κανόνα, με ψάρι Σάββατο και Κυριακή. Αν ανήκεις σε ενορία παλαιού ημερολογίου, ακολούθησε το δικό της ημερολόγιο· ο πίνακας εδώ αφορά το ημερολόγιο της Ελλάδας και της Κύπρου.
Οι 40 μέρες, μία προς μία
Ψάρι σημαίνει ψάρι, λάδι και κρασί· Λάδι σημαίνει λάδι και κρασί χωρίς ψάρι· Ξηροφαγία σημαίνει ούτε λάδι ούτε κρασί· Αυστηρή είναι η μονοήμερη νηστεία της Κύπρου. Σε όλες τις μέρες λείπουν κρέας, γαλακτοκομικά και αυγά. Η στήλη της Κηφισίας βγαίνει από τον κανόνα και τον πίνακα γιορτών της Μητρόπολης, η στήλη της Κύπρου από το ημερολόγιο του 2026.
| Ημερομηνία | Μητρόπολη Κηφισίας | Εκκλησία Κύπρου | Σημείωση |
|---|---|---|---|
| Κυρ. 15/11 | Ψάρι | Λάδι | Αρχή της νηστείας |
| Δευτ. 16/11 | Ψάρι | Λάδι | |
| Τρί. 17/11 | Ψάρι | Λάδι | |
| Τετ. 18/11 | Ξηροφαγία | Ξηροφαγία | |
| Πέμ. 19/11 | Ψάρι | Λάδι | |
| Παρ. 20/11 | Ξηροφαγία | Ξηροφαγία | |
| Σάβ. 21/11 | Ψάρι | Ψάρι | Εισόδια της Θεοτόκου |
| Κυρ. 22/11 | Ψάρι | Ψάρι | |
| Δευτ. 23/11 | Ψάρι | Ψάρι | |
| Τρί. 24/11 | Ψάρι | Ψάρι | |
| Τετ. 25/11 | Λάδι | Ξηροφαγία | Αγ. Αικατερίνης |
| Πέμ. 26/11 | Ψάρι | Ψάρι | |
| Παρ. 27/11 | Ξηροφαγία | Ξηροφαγία | |
| Σάβ. 28/11 | Ψάρι | Ψάρι | |
| Κυρ. 29/11 | Ψάρι | Ψάρι | |
| Δευτ. 30/11 | Ψάρι | Ψάρι | |
| Τρί. 1/12 | Ψάρι | Ψάρι | |
| Τετ. 2/12 | Ξηροφαγία | Ξηροφαγία | |
| Πέμ. 3/12 | Ψάρι | Ψάρι | |
| Παρ. 4/12 | Λάδι | Ξηροφαγία | Αγ. Βαρβάρας |
| Σάβ. 5/12 | Ψάρι | Ψάρι | |
| Κυρ. 6/12 | Ψάρι | Ψάρι | Αγ. Νικολάου |
| Δευτ. 7/12 | Ψάρι | Ψάρι | |
| Τρί. 8/12 | Ψάρι | Ψάρι | |
| Τετ. 9/12 | Λάδι | Ξηροφαγία | Σύλληψη Αγ. Άννας |
| Πέμ. 10/12 | Ψάρι | Ψάρι | |
| Παρ. 11/12 | Ξηροφαγία | Ξηροφαγία | |
| Σάβ. 12/12 | Ψάρι | Ψάρι | Αγ. Σπυρίδωνος |
| Κυρ. 13/12 | Ψάρι | Ψάρι | |
| Δευτ. 14/12 | Ψάρι | Ψάρι | |
| Τρί. 15/12 | Ψάρι | Ψάρι | |
| Τετ. 16/12 | Ξηροφαγία | Ξηροφαγία | |
| Πέμ. 17/12 | Ψάρι | Ψάρι | Τελευταία μέρα ψαριού |
| Παρ. 18/12 | Ξηροφαγία | Ξηροφαγία | |
| Σάβ. 19/12 | Λάδι | Λάδι | |
| Κυρ. 20/12 | Λάδι | Λάδι | |
| Δευτ. 21/12 | Λάδι | Λάδι | |
| Τρί. 22/12 | Λάδι | Λάδι | |
| Τετ. 23/12 | Ξηροφαγία | Ξηροφαγία | |
| Πέμ. 24/12 | Λάδι | Αυστηρή | Παραμονή, τέλος νηστείας |
Ποιοι εξαιρούνται
Ο κανόνας δεν είναι ίδιος για όλους. Η Εκκλησία της Κύπρου γράφει ότι σε ασθένεια, σωματική αδυναμία ή άλλες ιδιαίτερες συνθήκες ο πιστός προτρέπεται να συμβουλεύεται τον πνευματικό του πατέρα ή τον ιερέα της ενορίας του, ώστε ο κανόνας να προσαρμόζεται στις δυνατότητές του. Η Αρχιεπισκοπή Θυατείρων αναφέρει ασθένεια και εγκυμοσύνη και ζητά την ίδια συμβουλή. Το κατηχητικό βοήθημα της Μητρόπολης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής λέει:
Βέβαια γίνονται εξαιρέσεις σε κάποιες ειδικές περιπτώσεις, π.χ. γέροντες, μικρά παιδιά, άρρωστοι, όσοι έχουν ασθενικό οργανισμό κλπ.
Ιερά Μητρόπολη Μεσογαίας και Λαυρεωτικής, Κατηχητικό Βοήθημα Γυμνασίου 2024-25, Θέμα 17ο: Νηστεία
Το κείμενο της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου του 2016 αφήνει στις κατά τόπους Εκκλησίες την ευθύνη για όσους δυσκολεύονται να νηστέψουν λόγω ασθένειας ή συνθηκών ζωής. Η σελίδα αυτή είναι ενημερωτική και δεν δίνει ιατρική συμβουλή. Για παιδί, κύηση, ηλικιωμένο ή πρόβλημα υγείας, ρώτα τον γιατρό για τη διατροφή και τον πνευματικό σου για τον κανόνα.
Τι τρώμε: μόνο ό,τι ξεχωρίζει σε αυτή τη νηστεία
Τους πίνακες με φαγητά δεν τους επαναλαμβάνουμε: το «είναι νηστίσιμο;» βρίσκεται στον οδηγό για το τι είναι νηστίσιμο και το φαγητό έξω στον οδηγό για νηστίσιμα σε ταβέρνα. Σε αυτή τη νηστεία ξεχωρίζουν δύο πράγματα. Το πρώτο είναι ότι το ψάρι είναι διαθέσιμο σε πολλές μέρες, οπότε ένα γεύμα με ψάρι έξω είναι εφικτό ως τις 17/12 στην πιο ήπια εκδοχή· το δεύτερο, ότι τα γιορτινά γλυκά, όπως τα μελομακάρονα και οι κουραμπιέδες, κρίνονται από τα υλικά τους και όχι από το όνομά τους.
Για το τραπέζι της Παραμονής δες το χριστουγεννιάτικο τραπέζι ανά περιοχή, για ωράρια και ρεβεγιόν το φαγητό έξω τα Χριστούγεννα και για τη βασιλόπιτα μετά τις 25/12 τη σελίδα για τη βασιλόπιτα. Μην ξεχνάς τα αλλεργιογόνα: ψάρι και σουσάμι (ταχίνι) πρέπει να τα δηλώνει η εστίαση, όπως εξηγεί ο οδηγός για αλλεργίες.
Πριν την ημέρα που θα τηρήσεις, έλεγξε το ημερολόγιο της δικής σου Μητρόπολης ή ρώτα τον πνευματικό σου: αν διαφέρει από αυτόν τον πίνακα, ακολούθησε εκείνο.
Ενημερωτικό κείμενο, όχι επαγγελματική συμβουλή.
Πηγές
- Ιερά Μητρόπολις Κηφισίας, Αμαρουσίου και Ωρωπού: Οἱ νηστεῖες καί οἱ καταλύσεις τῆς Ἐκκλησίας μας (νηστειοδρόμιο) (ανοίγει σε νέα καρτέλα) imkifissias.gr
- Εκκλησία της Κύπρου: Οι Νηστείες κατά το Εκκλησιαστικό Έτος 2026 (ανοίγει σε νέα καρτέλα) churchofcyprus.org.cy
- Αρχιεπισκοπή Θυατείρων και Μεγάλης Βρετανίας: Fasting (ανοίγει σε νέα καρτέλα) thyateira.org.uk
- Ιερά Μητρόπολη Μεσογαίας και Λαυρεωτικής: Κατηχητικό Βοήθημα Γυμνασίου 2024-25, Θέμα 17ο: Νηστεία (PDF) (ανοίγει σε νέα καρτέλα) imml.gr
- OrthoChristian: The Nativity Fast, Advent (15/28 Νοεμβρίου – 24 Δεκεμβρίου – 6 Ιανουαρίου) (ανοίγει σε νέα καρτέλα) orthochristian.com
- Orthodox Church in America: Fasting & Fast-Free Seasons of the Church (Τυπικό, κεφ. 33) (ανοίγει σε νέα καρτέλα) oca.org
- Ορθόδοξος Συναξαριστής (saint.gr): Μικρό Νηστειοδρόμιο (ανοίγει σε νέα καρτέλα) saint.gr
- KivotosHelp: Πότε καί πώς πρέπει νά νηστεύουμε (ανοίγει σε νέα καρτέλα) kivotoshelp.gr
- Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Ορθοδόξου Εκκλησίας (2016): Η σπουδαιότης της νηστείας και η τήρησις αυτής σήμερον (ανοίγει σε νέα καρτέλα) holycouncil.org
Συχνές ερωτήσεις
Πότε αρχίζει η νηστεία των Χριστουγέννων το 2026;
Την Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026 και τελειώνει την Πέμπτη 24 Δεκεμβρίου, συνολικά 40 μέρες. Η Παρασκευή 25 Δεκεμβρίου ανοίγει το Δωδεκαήμερο, που κρατά ως τη Δευτέρα 4 Ιανουαρίου 2027 χωρίς νηστεία (Μητρόπολη Κηφισίας, Εκκλησία της Κύπρου).
Μέχρι πότε τρώμε ψάρι στη νηστεία των Χριστουγέννων;
Η Μητρόπολη Κηφισίας, η Εκκλησία της Κύπρου και η Αρχιεπισκοπή Θυατείρων δίνουν ως τις 17 Δεκεμβρίου, εκτός Τετάρτης και Παρασκευής. Αυστηρότερες εκδοχές βάζουν τέλος στις 12 Δεκεμβρίου ή δίνουν ψάρι μόνο Σάββατο και Κυριακή· ρώτα τον πνευματικό σου.
Τρώμε ψάρι στα Εισόδια της Θεοτόκου, 21 Νοεμβρίου 2026;
Ναι. Η 21/11/2026 είναι Σάββατο και έχει ψάρι σε όλες τις πηγές που διαβάσαμε. Στην Κύπρο είναι και η μέρα που ξεκινά το ψάρι.
Τρώμε ψάρι του Αγίου Νικολάου, 6 Δεκεμβρίου 2026;
Η 6/12/2026 είναι Κυριακή και έχει ψάρι σε όλες τις πηγές που διαβάσαμε. Ο πίνακας της Μητρόπολης Κηφισίας για τη γιορτή του Αγίου Νικολάου δίνει μόνο λάδι και κρασί, κάτι που μετράει όταν η γιορτή πέφτει Τετάρτη ή Παρασκευή.
Τι ισχύει την Παραμονή των Χριστουγέννων, Πέμπτη 24/12/2026;
Οι πηγές διαφέρουν. Η Εκκλησία της Κύπρου τη βάζει στις μονοήμερες αυστηρές νηστείες, χωρίς οίνο και έλαιο. Η Μητρόπολη Κηφισίας δεν αναφέρει εξαίρεση και δίνει λάδι και κρασί ως τις 24/12. Το saint.gr και το KivotosHelp ζητούν να μη φάμε ούτε λάδι.
Τι ακολουθεί η Εκκλησία της Κύπρου;
Σαρανταήμερο από 15/11 ως 24/12 με οίνο και έλαιο εκτός Τετάρτης και Παρασκευής, ψάρι από τα Εισόδια (21/11) ως 17/12 εκτός Τετάρτης και Παρασκευής (κατά την αυστηρή παράδοση μόνο Σάββατο και Κυριακή 21/11–12/12) και αυστηρή νηστεία την Παραμονή.
Πότε αρχίζει η νηστεία στα παλαιά ημερολόγια;
Οι Εκκλησίες που ακολουθούν το ιουλιανό ημερολόγιο ξεκινούν στις 28 Νοεμβρίου (15 Νοεμβρίου με το παλαιό ημερολόγιο) και φτάνουν ως τις 6 Ιανουαρίου. Η Αρχιεπισκοπή Θυατείρων δίνει τις ίδιες ημερομηνίες με την Ελλάδα (15/11–24/12).
Ποιοι εξαιρούνται από τη νηστεία;
Η Μητρόπολη Μεσογαίας και Λαυρεωτικής αναφέρει εξαιρέσεις για γέροντες, μικρά παιδιά, αρρώστους και όσους έχουν ασθενικό οργανισμό. Η Εκκλησία της Κύπρου και η Αρχιεπισκοπή Θυατείρων παραπέμπουν στον πνευματικό πατέρα. Ιατρική συμβουλή δεν δίνουμε: ρώτα τον γιατρό σου.
.png){kind=link}
