Τριώδιο 2027: ημερομηνίες, Κυριακές και τι τρώμε κάθε εβδομάδα

Το Τριώδιο του 2027 ανοίγει την Κυριακή 21 Φεβρουαρίου με την Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου, οι Απόκριες κορυφώνονται την Κυριακή της Απόκρεω (7 Μαρτίου) και την Κυριακή της Τυροφάγου (14 Μαρτίου), και την Καθαρά Δευτέρα, 15 Μαρτίου, αρχίζει η Σαρακοστή. Όλες οι ημερομηνίες βγαίνουν από το Πάσχα της 2ας Μαΐου 2027. Παρακάτω θα βρεις μία προς μία τις τέσσερις Κυριακές, τι σημαίνει η καθεμιά, τι τρώμε κάθε εβδομάδα με πηγή από την Εκκλησία και τι αλλάζει όταν τρως έξω.

Οι ημερομηνίες του Τριωδίου 2027 σε έναν πίνακα

Το Τριώδιο είναι η περίοδος των δέκα εβδομάδων πριν από το Πάσχα: ξεκινά την Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου και φτάνει ως το Μεγάλο Σάββατο, 1 Μαΐου 2027. Οι πρώτες τρεις εβδομάδες του είναι οι Απόκριες και ακολουθούν η Σαρακοστή και η Μεγάλη Εβδομάδα. Οι ημερομηνίες των Κυριακών είναι από το εορτολόγιο του utl.gr για τις κινητές γιορτές του 2027. Τις ελέγξαμε με το εορτολόγιο του eortologio.net και με δική μας μέτρηση από το Πάσχα (τρίτη στήλη). Τους κανόνες φαγητού τους παίρνουμε από το νηστειοδρόμιο της Ιεράς Μητρόπολης Κηφισίας, Αμαρουσίου και Ωρωπού.

Το Τριώδιο κλείνει το Μεγάλο Σάββατο 1 Μαΐου, μετά τη Σαρακοστή (15/3 έως 24/4, Σάββατο του Λαζάρου), την Κυριακή των Βαΐων (25/4) και τη Μεγάλη Εβδομάδα. Τι τρώμε κάθε μέρα της Σαρακοστής και της Μεγάλης Εβδομάδας θα βρεις στο ημερολόγιο νηστειών 2027, γι’ αυτό εδώ μένουμε στις Απόκριες.

Τα νούμερα στην τρίτη στήλη δείχνουν πόσες μέρες πριν από το Πάσχα της 2ας Μαΐου πέφτει η κάθε μέρα. Με αυτά βγαίνουν και οι ημερομηνίες των επόμενων ετών. Τον πίνακα των ετών 2027 έως 2030, μαζί με τον κανόνα της Τσικνοπέμπτης, τον έχουμε στον οδηγό για την Τσικνοπέμπτη 2027.

Τι σημαίνει η κάθε Κυριακή του Τριωδίου

Οι τέσσερις Κυριακές είναι προετοιμασία για τη Σαρακοστή. Το νόημα της καθεμιάς το περιγράφει ο αρχιμανδρίτης Παύλος Δημητρακόπουλος στο άρθρο του για το Τριώδιο στο poimin.gr, και το συνοψίζουμε εδώ.

Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου, 21 Φεβρουαρίου

Ανοίγει το Τριώδιο. Η παραβολή του Τελώνη και του Φαρισαίου διδάσκει την ταπείνωση και τη συντριβή της καρδιάς ως πρώτο βήμα για να γιατρευτεί η ψυχή από τα πάθη. Από αυτή τη μέρα η Εκκλησία χρησιμοποιεί το βιβλίο που λέγεται Τριώδιο, με τους ύμνους των Κυριακών ως το Μεγάλο Σάββατο.

Κυριακή του Ασώτου, 28 Φεβρουαρίου

Η δεύτερη Κυριακή μιλά για τη δύναμη της μετάνοιας και για τον Θεό που δέχεται πίσω όποιον μετανοεί ειλικρινά. Κλείνει την πρώτη εβδομάδα, αυτήν που δεν έχει νηστεία.

Κυριακή της Απόκρεω, 7 Μαρτίου

Η τρίτη Κυριακή θυμίζει ότι ο Θεός είναι ελεήμων αλλά και δίκαιος και ότι η κρίση θα έρθει, γι’ αυτό δεν εφησυχάζουμε στο έλεός Του. Είναι και η τελευταία Κυριακή που επιτρέπεται κρέας: από τη Δευτέρα 8/3 αρχίζει η εβδομάδα χωρίς κρέας.

Κυριακή της Τυροφάγου, 14 Μαρτίου

Η τέταρτη Κυριακή λέγεται και Τυρινή και Συγχωρέσεως. Θυμίζει την έξωση του Αδάμ και της Εύας από τον Παράδεισο, που η παράδοση συνδέει με την παράβαση της εντολής για νηστεία, και προετοιμάζει για τη νηστεία που αρχίζει την επόμενη μέρα. Στην πράξη είναι η τελευταία μέρα της Αποκριάς.

Κυριακή της Αποκριάς 2027: 7 ή 14 Μαρτίου;

Η «Κυριακή της Αποκριάς» δεν έχει μία μόνο σημασία στις πηγές, και γι’ αυτό οι ημερομηνίες που κυκλοφορούν διαφέρουν. Το utl.gr, για παράδειγμα, γράφει «Αποκριά» και για τις δύο Κυριακές (7/3 «της Απόκρεω» και 14/3 «της Τυροφάγου»), ενώ στη σελίδα του «Πότε πέφτουν οι Απόκριες» δίνει για το 2027 την Κυριακή 14 Μαρτίου. Το BestPrice αποκαλεί τη 14/3 «τελευταία Κυριακή της Αποκριάς». Η εκκλησιαστική ονομασία Κυριακή της Απόκρεω αντιστοιχεί στη 7 Μαρτίου: έτσι τη γράφει και το Υπουργείο Πολιτισμού στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, για το έθιμο της Νάουσας.

Η πρακτική απάντηση: αν ψάχνεις την Κυριακή του κρέατος, δηλαδή την τελευταία με κρέας πριν από το Πάσχα, είναι η 7 Μαρτίου. Αν ψάχνεις την τελευταία μέρα του καρναβαλιού και των αποκριάτικων εκδηλώσεων, είναι η 14 Μαρτίου, ημέρα πριν την Καθαρά Δευτέρα. Και οι δύο είναι σωστές για διαφορετικό λόγο.

Τι τρώμε κάθε εβδομάδα: Προφωνή, Κρεατινή, Τυρινή

Το νηστειοδρόμιο της Ι.Μ. Κηφισίας ορίζει ρητά τις μέρες που έχουν κατάλυση και τις Τετάρτες και Παρασκευές. Για την πρώτη εβδομάδα του Τριωδίου γράφει:

«Τήν πρώτη ἑβδομάδα τοῦ Τριωδίου (ἀπό τήν Κυριακή τοῦ Τελώνου καί Φαρισαίου μέχρι τήν Κυριακή τοῦ Ἀσώτου): «Εἰς πάντα».»

Ιερά Μητρόπολις Κηφισίας, Αμαρουσίου και Ωρωπού, Οἱ νηστεῖες καί οἱ καταλύσεις τῆς Ἐκκλησίας μας

Το «εις πάντα» σημαίνει ότι δεν υπάρχει νηστεία ούτε την Τετάρτη ούτε την Παρασκευή. Το ίδιο κείμενο ορίζει για την τρίτη εβδομάδα ψάρι, γαλακτοκομικά και αυγά όλες τις μέρες, χωρίς κρέας.

Η δεύτερη εβδομάδα, η Κρεατινή, δεν υπάρχει στο κείμενο της Μητρόπολης Κηφισίας. Εκεί οι πηγές διαφέρουν στη λεπτομέρεια, γι’ αυτό τα λέμε ξεχωριστά:

• Το KivotosHelp γράφει ότι τρώμε από όλα, αλλά την Τετάρτη και την Παρασκευή νηστεύουμε χωρίς λάδι.
• Το Βήμα (24/2/2024, Μαρία Χ. Τσώλη) γράφει ότι όλη την εβδομάδα τρώμε κρέας εκτός Τετάρτης και Παρασκευής.

Στην πράξη, στις ταβέρνες την Τετάρτη 3/3 και την Παρασκευή 5/3 ρώτα για νηστίσιμο πιάτο και, αν νηστεύεις αυστηρά, για το λάδι. Η Πέμπτη 4/3 είναι η μέρα του κρέατος: όλα για την Τσικνοπέμπτη είναι στον δικό της οδηγό. Το Α΄ Ψυχοσάββατο, το Σάββατο 6/3, το δίνουν και τα δύο εορτολόγια που ελέγξαμε (utl.gr και eortologio.net). Για τους κανόνες όλης της χρονιάς δες το ημερολόγιο νηστειών που αναφέραμε πιο πάνω.

Η Τυρινή εβδομάδα (8 έως 13 Μαρτίου) είναι αυτή που αλλάζει περισσότερο το τραπέζι έξω: το κρέας φεύγει, αλλά μένουν τα τυριά, τα αυγά και το ψάρι. Αν τρως έξω, ψαροταβέρνα, ουζερί ή μεζεδοπωλείο, όπου το ψάρι και τα τυριά είναι τα συνηθισμένα πιάτα, είναι οι πιο εύκολες επιλογές. Για το τι θεωρείται νηστίσιμο και τι όχι στο πιάτο, δες το τι παραγγέλνεις νηστίσιμο σε ταβέρνα.

Ενημερωτικό κείμενο. Δεν είναι θρησκευτική ή ιατρική συμβουλή. Η τήρηση της νηστείας διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο και σε περιπτώσεις υγείας ή εγκυμοσύνης ρώτα τον γιατρό και τον πνευματικό σου.

Αποκριάτικα έθιμα με πηγή: Νάουσα και Πάτρα

Οι Απόκριες είναι και λαϊκή γιορτή με δικό της ρυθμό, και ο ρυθμός δεν ταυτίζεται πάντα με το Τριώδιο. Δύο παραδείγματα με επίσημη πηγή.

Στη Νάουσα το έθιμο «Γενίτσαροι και Μπούλες» ξεκινά ακριβώς την Κυριακή της Απόκρεω. Το Υπουργείο Πολιτισμού, που το έχει εγγράψει στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς το 2020, το χαρακτηρίζει:

«Οι Γενίτσαροι και οι Μπούλες είναι το κατεξοχήν αποκριάτικο έθιμο της πόλης της Νάουσας.»

Υπουργείο Πολιτισμού, Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, Γενίτσαροι και Μπούλες της Νάουσας

Στο δελτίο γράφει ότι το έθιμο ξεκινά την τρίτη Κυριακή μετά την έναρξη του Τριωδίου, δηλαδή την Κυριακή της Απόκρεω, συνεχίζεται τη Δευτέρα και επαναλαμβάνεται την Κυριακή της Τυρινής. Με τις ημερομηνίες του 2027 αυτό δίνει 7 Μαρτίου και 14 Μαρτίου.

Η Πάτρα δείχνει το αντίθετο: το καρναβάλι της δεν περιμένει το Τριώδιο. Η επίσημη σελίδα του Πατρινού Καρναβαλιού δίνει για το 2027 περίοδο από 17 Ιανουαρίου έως 14 Μαρτίου, δηλαδή ξεκινά πέντε εβδομάδες πριν ανοίξει το Τριώδιο (21 Φεβρουαρίου) και κλείνει την Κυριακή της Τυροφάγου. Έτσι, «Απόκριες» στην Πάτρα μπορεί να σημαίνουν Ιανουάριο, ενώ το Τριώδιο ξεκινά αργότερα. Για τη δική της Τσικνοπέμπτη και τον Βλάχικο Γάμο της Θήβας, δες τον οδηγό της Τσικνοπέμπτης.

Τι σημαίνουν οι Απόκριες όταν τρως έξω

• Εβδομάδα 21 έως 28 Φεβρουαρίου: δεν υπάρχει περιορισμός, ούτε Τετάρτη ούτε Παρασκευή. Το μενού κάθε μαγαζιού ισχύει όπως κάθε άλλη μέρα.
• Πέμπτη 4 Μαρτίου: το βράδυ της Τσικνοπέμπτης οι ψησταριές γεμίζουν. Κλείσε τραπέζι μέρες νωρίτερα, όπως εξηγούμε στον οδηγό της Τσικνοπέμπτης.
• Κυριακή 7 Μαρτίου: η τελευταία μέρα με κρέας. Αν σχεδιάζεις οικογενειακό τραπέζι με σούβλα ή ψητά, αυτή είναι η μέρα.
• Εβδομάδα 8 έως 13 Μαρτίου: ψάρι, τυριά, αυγά, χωρίς κρέας. Αν συνοδεύεις κάποιον που τηρεί την Τυρινή, ψάξε ψαροταβέρνα ή μεζεδοπωλείο.
• Δευτέρα 15 Μαρτίου: Καθαρά Δευτέρα, με δικό της τραπέζι. Δες τι τρώμε στον οδηγό της Καθαράς Δευτέρας.

Ωράρια και αργίες όλης της χρονιάς θα βρεις στο ημερολόγιο αργιών 2027 με φαγητό έξω. Και για το τι θα φάμε όταν τελειώσει η νηστεία, ο οδηγός για το πασχαλινό τραπέζι του 2027.

Πώς υπολογίζεις μόνος σου το Τριώδιο

Ξεκίνα από την ημερομηνία του Ορθόδοξου Πάσχα και μέτρα πίσω: 70 μέρες για την Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου, 63 για την Κυριακή του Ασώτου, 56 για την Απόκρεω, 49 για την Τυροφάγου και 48 για την Καθαρά Δευτέρα. Αν το Πάσχα είναι στις 2 Μαΐου 2027, βγαίνουν 21/2, 28/2, 7/3, 14/3 και 15/3. Η Τσικνοπέμπτη είναι 59 μέρες πριν το Πάσχα (4/3) και το πρώτο Ψυχοσάββατο 57 (6/3). Ο ίδιος κανόνας δουλεύει για κάθε χρονιά, αρκεί να ξέρεις το Πάσχα.

Το Πάσχα του 2027 πέφτει αργά, γι’ αυτό το Τριώδιο ανοίγει στα τέλη Φεβρουαρίου και οι Απόκριες πέφτουν Μάρτιο. Το 2028, με Πάσχα στις 16 Απριλίου, η αντίστοιχη μέτρηση βγάζει Τριώδιο από τις 6 Φεβρουαρίου, δηλαδή δεκαπέντε μέρες νωρίτερα στο ημερολόγιο.