Αργίες 2027 και φαγητό έξω: ημερολόγιο γιορτών, τι ανοίγει και τι τρώμε

Το 2027 οι αργίες που ισχύουν για όλους είναι η Πρωτοχρονιά (Παρ. 1/1), τα Θεοφάνεια (Τετ. 6/1), η 25η Μαρτίου (Πέμ.), η Δευτέρα του Πάσχα (3/5, αφού το Πάσχα πέφτει στις 2 Μαΐου), η Πρωτομαγιά, ο Δεκαπενταύγουστος (Κυρ.), η 28η Οκτωβρίου (Πέμ.) και τα Χριστούγεννα (Σάβ. 25 και Κυρ. 26/12): τα εμπορικά καταστήματα κλείνουν, ενώ εστιατόρια, ταβέρνες, καφέ και ζαχαροπλαστεία επιτρέπεται να λειτουργούν.

Παρακάτω θα βρείτε όλες τις γιορτές του 2027 που αφορούν το τραπέζι σε έναν πίνακα: για ποιον είναι αργία, τι επιτρέπεται να ανοίξει, τι τρώμε και πού θα βρείτε τον αναλυτικό μας οδηγό. Εξηγούμε επίσης τι γίνεται με την Πρωτομαγιά, που φέτος πέφτει Μεγάλο Σάββατο, και πώς να κλείσετε τραπέζι στις μέρες που γεμίζουν.

Ενημερωτικό κείμενο, όχι νομική συμβουλή. Για τη δική σας εργασιακή σχέση ισχύει ό,τι ορίζουν ο νόμος και η σύμβασή σας, και για το ωράριο κάθε μαγαζιού ό,τι ανακοινώνει το ίδιο.

Το 2027 σε έναν πίνακα: ημερομηνία, αργία, τι ανοίγει, τι τρώμε

Οι στήλες διαβάζονται έτσι. «Δημόσιο» σημαίνει αργία για τις δημόσιες υπηρεσίες κατά τον ν. 1157/1981. «Ιδιωτικό» σημαίνει υποχρεωτική αργία για τις επιχειρήσεις κατά το άρθρο 203 του π.δ. 62/2025. Η στήλη «Τι ανοίγει» ακολουθεί το άρθρο 15Α του ν. 4177/2013 για το ωράριο των καταστημάτων. Η στήλη «Τι τρώμε» δίνει το έθιμο και, όπου χρειάζεται, τι μέρα είναι για όσους νηστεύουν. Τους κανόνες της νηστείας τους εξηγούμε αναλυτικά στο ημερολόγιο νηστειών 2027.

Πώς βγήκαν οι κινητές ημερομηνίες: υπολογίσαμε το Ορθόδοξο Πάσχα του 2027 με τον ιουλιανό πασχάλιο κανόνα και βγήκε Κυριακή 2 Μαΐου. Από εκεί προκύπτουν όλες οι υπόλοιπες. Η Τσικνοπέμπτη πέφτει 59 μέρες πριν, η Καθαρά Δευτέρα 48 μέρες πριν, και του Αγίου Πνεύματος 50 μέρες μετά. Τις διασταυρώσαμε με το εορτολόγιο του eortologio.net, και συμφωνούν. Προσοχή στα λάθη που κυκλοφορούν: σε άρθρο ειδησεογραφικού site του Απριλίου 2026 είδαμε την Καθαρά Δευτέρα του 2027 γραμμένη «15 Φεβρουαρίου», ενώ η σωστή είναι η 15η Μαρτίου.

Αν διαβάζετε πριν από τα Χριστούγεννα του 2026

Οι γιορτές που έρχονται πρώτες είναι τα Χριστούγεννα του 2026, την Παρασκευή 25 και το Σάββατο 26 Δεκεμβρίου, και μετά η Πρωτοχρονιά (Παρ. 1/1/2027) και τα Θεοφάνεια (Τετ. 6/1/2027). Τις ανοιχτές Κυριακές του Δεκεμβρίου, το ρεβεγιόν και τη νηστεία έως τις 24/12/2026 τα έχουμε μέρα προς μέρα στον οδηγό για τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά έξω.

Αργία για ποιον: δημόσιο, ιδιωτικός τομέας και τοπικές γιορτές

Η ίδια μέρα μπορεί να είναι αργία για τον δημόσιο υπάλληλο και κανονική εργάσιμη για τον υπάλληλο ενός ιδιωτικού γραφείου. Γι’ αυτό το Μεγάλο Σάββατο ή η Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος βγάζουν άλλους ανθρώπους στις ταβέρνες και άλλους στη δουλειά. Οι κανόνες βρίσκονται σε δύο διαφορετικά κείμενα.

Δημόσιο: ο ν. 1157/1981

Το άρθρο 1 παρ. 11 του ν. 1157/1981 απαριθμεί τις αργίες των δημόσιων υπηρεσιών: την Εθνική εορτή, την 28η Οκτωβρίου, την πρώτη του έτους, τα Θεοφάνεια, την Καθαρά Δευτέρα, τη Μεγάλη Παρασκευή, το «Μέγα Σάββατον», τη Δευτέρα του Πάσχα, την 1η Μαΐου, του Αγίου Πνεύματος, την Κοίμηση της Θεοτόκου, την πρώτη και δεύτερη μέρα των Χριστουγέννων και όλες τις Κυριακές. Ειδικά για τους εκπαιδευτικούς προσθέτει τη γιορτή των Τριών Ιεραρχών και για τα ΑΕΙ την 17η Νοεμβρίου. Το 2027 το Μεγάλο Σάββατο και η Πρωτομαγιά πέφτουν την ίδια μέρα, οπότε για το Δημόσιο το Πάσχα κρατά από την Παρασκευή 30/4 ως τη Δευτέρα 3/5.

Ιδιωτικός τομέας: οι εννέα υποχρεωτικές αργίες

Για τις επιχειρήσεις, το άρθρο 203 του π.δ. 62/2025 (Κώδικας Εργατικού Δικαίου, ΦΕΚ Α’ 121/11.07.2025) ορίζει εννέα «ημέρες υποχρεωτικής αργίας»: 1η Ιανουαρίου, Θεοφάνεια, 25η Μαρτίου, Δευτέρα του Πάσχα, 1η Μαΐου, 15η Αυγούστου, 28η Οκτωβρίου, 25η και 26η Δεκεμβρίου. Η ίδια λίστα υπήρχε στο άρθρο 193 του π.δ. 80/2022, που καταργήθηκε στις 11/7/2025 με το άρθρο 587 του νέου κώδικα, και πριν από αυτό στο άρθρο 60 του ν. 4808/2021. Σημειώστε το, γιατί δημοφιλές εορτολόγιο που είδαμε στις 2/10/2026 εμφανίζει ακόμη μόνο πέντε υποχρεωτικές αργίες, χωρίς την Πρωτοχρονιά, τα Θεοφάνεια, την Πρωτομαγιά και τη δεύτερη μέρα των Χριστουγέννων.

Η Καθαρά Δευτέρα, η Μεγάλη Παρασκευή και του Αγίου Πνεύματος δεν είναι στη λίστα. Μια ιδιωτική επιχείρηση κλείνει αυτές τις μέρες μόνο αν το προβλέπει συλλογική σύμβαση, κανονισμός εργασίας ή πάγιο έθιμο της επιχείρησης. Το ίδιο εξηγεί για τη Μεγάλη Παρασκευή το Κέντρο Πληροφόρησης Εργαζομένων και Ανέργων της ΓΣΕΕ (ΚΕΠΕΑ). Όσοι εργάζονται Κυριακή ή μέρα υποχρεωτικής αργίας, σε επιχείρηση που λειτουργεί νόμιμα, δικαιούνται προσαύξηση 75% στο ωρομίσθιο. Αυτό αφορά και το προσωπικό της ταβέρνας όπου θα φάτε τη Δευτέρα του Πάσχα.

Τοπικές αργίες και πολιούχοι

Η δεύτερη παράγραφος του ίδιου άρθρου 193 επιτρέπει στον Υπουργό Εργασίας να ορίζει κάθε χρόνο έως πέντε επιπλέον αργίες με απόφαση στο ΦΕΚ, και στον Περιφερειάρχη να ορίζει τοπικές. Έτσι, σε πολλές πόλεις η γιορτή του πολιούχου είναι τοπική αργία. Αν η πόλη σας γιορτάζει, ρωτήστε τον δήμο ή τον εμπορικό σύλλογο, γιατί εκείνη τη μέρα και οι ταβέρνες της πόλης έχουν περισσότερο κόσμο.

Τι γίνεται όταν η αργία πέφτει Σαββατοκύριακο

Το 2027 ο Δεκαπενταύγουστος πέφτει Κυριακή και τα Χριστούγεννα Σάββατο και Κυριακή. Δεν βρήκαμε διάταξη που να μεταφέρει αυτές τις αργίες σε καθημερινή. Η μόνη αργία για την οποία βρήκαμε ρητή πρόβλεψη μεταφοράς είναι η Πρωτομαγιά.

Η Πρωτομαγιά πέφτει Μεγάλο Σάββατο: τι προβλέπει ο νόμος

Η 1η Μαΐου 2027 είναι Μεγάλο Σάββατο. Ο κανόνας για αυτή την περίπτωση υπάρχει από το 1968:

«Η 1η Μαΐου καθορίζεται ως ημέρα υποχρεωτικής αργίας. Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης μετατίθεται η αργία της 1ης Μαΐου σε άλλη εργάσιμη ημέρα, εφόσον συμπίπτει με Κυριακή, με ημέρα της Μεγάλης Εβδομάδας ή με τη Δευτέρα του Πάσχα.»

Άρθρο 1 του ν. 380/1968, κείμενο του νόμου στο taxheaven.gr

Η ίδια σύμπτωση έγινε πριν από έξι χρόνια, γιατί και το 2021 το Πάσχα έπεσε στις 2 Μαΐου. Τότε, με την υπουργική απόφαση 18743/14-4-2021, η αργία της Πρωτομαγιάς μεταφέρθηκε την Τρίτη 4 Μαΐου 2021. Τα καταστήματα δούλεψαν το Μεγάλο Σάββατο με εορταστικό ωράριο (στην Αθήνα 09:00–15:00) και έμειναν κλειστά την Τρίτη 4 Μαΐου, όπως έγραφε τότε το Athens Voice.

Για το 2027, στις 2/10/2026 δεν είχε εκδοθεί απόφαση. Αρκετά μέσα θεωρούν πιθανή τη μεταφορά στην Τρίτη 4 Μαΐου, όμως αυτό μένει να επιβεβαιωθεί. Αν γίνει, η Τρίτη του Πάσχα θα είναι η υποχρεωτική αργία της Πρωτομαγιάς, και αν ακολουθηθεί το προηγούμενο του 2021, τα εμπορικά θα μείνουν κλειστά εκείνη τη μέρα. Για όσους τρώνε έξω, σημαίνει μία ακόμη μέρα γιορτής μετά το Πάσχα. Θα ενημερώσουμε τον πίνακα μόλις δημοσιευτεί η απόφαση.

Τι επιτρέπεται να ανοίξει στις αργίες

Ο νόμος για το ωράριο των καταστημάτων ξεχωρίζει δύο ομάδες. Η πρώτη παράγραφος του άρθρου 15Α του ν. 4177/2013 κρατά κλειστά τα εμπορικά καταστήματα την Πρωτοχρονιά, τα Θεοφάνεια, την Καθαρά Δευτέρα (εκτός από τα καταστήματα τροφίμων), την 25η Μαρτίου, την Κυριακή και τη Δευτέρα του Πάσχα, την Πρωτομαγιά, τον Δεκαπενταύγουστο, την 28η Οκτωβρίου, τις 25 και 26 Δεκεμβρίου και την Κυριακή των εθνικών εκλογών. Η δεύτερη παράγραφος αφήνει άλλες επιχειρήσεις να λειτουργούν όλες τις ώρες και όλες τις μέρες, «τηρούμενης της εργατικής νομοθεσίας». Πρώτα στη λίστα είναι τα «καταστήματα εστίασης παντός είδους». Ακολουθούν, μεταξύ άλλων, κυλικεία, κάβες, mini markets συνεχούς λειτουργίας, ζαχαροπλαστεία, γαλακτοπωλεία, ανθοπωλεία και περίπτερα.

Τη Μεγάλη Παρασκευή, σύμφωνα με το ΚΕΠΕΑ της ΓΣΕΕ, απαγορεύονται η λειτουργία των καταστημάτων και η απασχόληση των μισθωτών τους ως τις 13:00, με βάση το άρθρο 4 του β.δ. 748/1966. Τις Κυριακές πριν από τις γιορτές, τις ορίζει το άρθρο 16 του ίδιου νόμου: μία από αυτές το 2027 είναι η Κυριακή των Βαΐων. Μία εξαίρεση ακόμη: σε τουριστικές περιοχές, η τρίτη παράγραφος του άρθρου 15Α επιτρέπει με υπουργική απόφαση σε φούρνους, μανάβικα, κρεοπωλεία, ιχθυοπωλεία και σούπερ μάρκετ να λειτουργούν όλες τις μέρες. Το ακριβές εορταστικό ωράριο για κάθε μέρα το προτείνουν κάθε χρόνο οι εμπορικοί σύλλογοι λίγο πριν από τις γιορτές, και για το 2027 δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη.

«Επιτρέπεται» δεν σημαίνει «θα είναι ανοιχτό»

Ο νόμος δεν υποχρεώνει κανένα εστιατόριο να ανοίξει σε αργία. Κάθε μαγαζί αποφασίζει μόνο του αν θα δουλέψει, τι ώρα και με ποιο μενού, και ένα μαγαζί που δουλεύει κάθε Κυριακή μπορεί κάλλιστα να κλείσει το Πάσχα. Δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία για το πόσα μαγαζιά ανοίγουν σε κάθε γιορτή, γι’ αυτό μην βασίζεστε σε λίστες άλλων χρόνων. Πριν βγείτε, κοιτάξτε το ωράριο αργιών στο προφίλ του μαγαζιού στο Google ή, ακόμη καλύτερα, τηλεφωνήστε. Τα σούπερ μάρκετ μένουν κλειστά στις μεγάλες αργίες, άρα τα ψώνια για το γιορτινό τραπέζι γίνονται από την προηγουμένη.

Τι τρώμε σε κάθε γιορτή του 2027

Η ελληνική χρονιά στο τραπέζι κινείται ανάμεσα σε νηστεία και γιορτή. Ακολουθούν οι γιορτές με τη σειρά, με ό,τι βρήκαμε σε αξιόπιστες πηγές, και με σύνδεσμο στον αναλυτικό μας οδηγό όπου υπάρχει.

Πρωτοχρονιά και Θεοφάνεια: βασιλόπιτα και το τέλος του Δωδεκαημέρου

Τη βασιλόπιτα το Λεξικό της κοινής νεοελληνικής την ορίζει ως πίτα για τη γιορτή του Αγίου Βασιλείου, που κόβεται τελετουργικά την Πρωτοχρονιά, με ένα νόμισμα μέσα στο ζυμάρι για τον τυχερό της χρονιάς. Το Κέντρο Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών σημειώνει ότι η ίδια η πίτα αλλάζει από τόπο σε τόπο: τυρόπιτα ή κρεατόπιτα στη Θεσσαλία και τη Μακεδονία, γλυκιά στους Μικρασιάτες. Τις παραλλαγές, το ρεβεγιόν και τι ισχύει για τα ζαχαροπλαστεία ανήμερα θα τα βρείτε στον οδηγό για τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά.

Τα Θεοφάνεια, που ο κόσμος λέει και Φώτα, κλείνουν το Δωδεκαήμερο. Κατά το Κέντρο Λαογραφίας, οι καλικάντζαροι της λαϊκής παράδοσης φεύγουν εκείνη τη μέρα με τον αγιασμό. Για το τραπέζι μετράνε δύο πράγματα: η παραμονή (Τρ. 5/1) είναι μέρα αυστηρής νηστείας, χωρίς λάδι, ενώ η ίδια η γιορτή (Τετ. 6/1) είναι ελεύθερη μέρα, παρότι πέφτει Τετάρτη. Αν κάνετε τραπέζι έξω στις 5/1 για κάποιον που νηστεύει, δείτε τι παραγγέλνετε τις μέρες χωρίς λάδι στον οδηγό για τα νηστίσιμα σε ταβέρνα.

Τσικνοπέμπτη και Απόκριες: 4 και 7 Μαρτίου

Το Πάσχα αργεί το 2027, οπότε και η Αποκριά πάει αργά. Το Τριώδιο ανοίγει την Κυριακή 21 Φεβρουαρίου και η Τσικνοπέμπτη πέφτει την Πέμπτη 4 Μαρτίου, μέσα στην εβδομάδα της Κρεατινής. Δεν είναι αργία, οπότε οι περισσότεροι τσικνίζουν το βράδυ, μετά τη δουλειά: καλαμάκια, λουκάνικα, μπριζόλες, κεμπάπ, κοντοσούβλι. Την Κυριακή της Απόκρεω (7/3) τρώμε κρέας για τελευταία φορά πριν από το Πάσχα, και την εβδομάδα της Τυρινής που ακολουθεί επιτρέπονται γαλακτοκομικά, αυγά και ψάρι. Ημερομηνίες ως το 2030, τοπικά έθιμα και συμβουλές για κράτηση στον οδηγό για την Τσικνοπέμπτη 2027.

Καθαρά Δευτέρα: 15 Μαρτίου

Η Καθαρά Δευτέρα ανοίγει τη Μεγάλη Σαρακοστή, 48 μέρες πριν από το Πάσχα, και το 2027 δίνει τριήμερο από το Σάββατο 13 ως τη Δευτέρα 15 Μαρτίου για όσους έχουν αργία. Το τραπέζι είναι νηστίσιμο: λαγάνα, ταραμοσαλάτα, χαλβάς ταχινιού, χταπόδι, καλαμάρια και γαρίδες, φασολάδα, ελιές και τουρσιά, χωρίς κρέας, ψάρι, γαλακτοκομικά και αυγά. Η γιορτή έξω στη φύση λέγεται Κούλουμα. Τα εμπορικά μένουν κλειστά, αλλά οι φούρνοι και τα υπόλοιπα καταστήματα τροφίμων εξαιρούνται, άρα η ζεστή λαγάνα αγοράζεται το ίδιο πρωί. Γιατί τρώμε αυτά και όχι ψάρι, τι ισχύει για το λάδι και ποια αλλεργιογόνα κρύβει το σαρακοστιανό τραπέζι, θα τα βρείτε στο άρθρο τι τρώμε την Καθαρά Δευτέρα.

25η Μαρτίου: μπακαλιάρος σκορδαλιά

Η 25η Μαρτίου είναι διπλή γιορτή, θρησκευτική και εθνική: ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου και η επέτειος της Επανάστασης του 1821. Επειδή πέφτει μέσα στη Σαρακοστή, είναι μία από τις δύο μέρες της περιόδου που επιτρέπεται ψάρι, μαζί με την Κυριακή των Βαΐων. Το πιάτο της ημέρας είναι ο μπακαλιάρος με σκορδαλιά, που το λεξικό τον δίνει ως παράδειγμα: «τηγανητός με σκορδαλιά». Τη σκορδαλιά την ορίζει ως ορεκτικό σε πολτώδη μορφή με βάση το σκόρδο. Η πιο συνηθισμένη εξήγηση για το έθιμο, όπως τη συνοψίζει το CNN Greece, είναι πρακτική: οι κάτοικοι της ενδοχώρας δεν έβρισκαν εύκολα και φτηνά φρέσκο ψάρι, ενώ ο αλίπαστος μπακαλιάρος κρατούσε και ήταν οικονομικός.

Το 2027 η 25η Μαρτίου πέφτει Πέμπτη, μόλις δέκα μέρες μετά την Καθαρά Δευτέρα. Είναι υποχρεωτική αργία και για τον ιδιωτικό τομέα, άρα είναι λογικό να ζητηθούν πολλά τραπέζια το μεσημέρι: κλείστε νωρίς. Αν προτιμάτε φρέσκο ψάρι, διαβάστε πώς διαλέγετε και πώς χρεώνεται το ψάρι με το κιλό στον οδηγό για την ψαροταβέρνα.

Μεγάλη Εβδομάδα και Πάσχα: 25 Απριλίου ως 3 Μαΐου

Η Κυριακή των Βαΐων (25/4) είναι, μετά τον Ευαγγελισμό, η δεύτερη μέρα με ψάρι πριν από το Πάσχα. Ακολουθεί η Μεγάλη Εβδομάδα (26/4–1/5), η αυστηρότερη νηστεία της χρονιάς, με το Μεγάλο Σάββατο να είναι το μόνο Σάββατο του χρόνου χωρίς λάδι. Τα αυγά βάφονται κόκκινα, και τα «τσουγκρίζουμε» μετά την Ανάσταση. Το λεξικό το δίνει κι αυτό ως παράδειγμα: «Tο Πάσχα τσουγκρίζουν τα κόκκινα αυγά». Στο ίδιο τραπέζι μπαίνει το τσουρέκι, που το λεξικό περιγράφει ως αφράτο, γλυκό ψωμί ζυμωμένο με γάλα, βούτυρο και αυγά, και δίνει το παράδειγμα «Πασχαλινό ~ μ’ ένα κόκκινο αυγό στη μέση». Γλυκά με βούτυρο και αυγά δεν είναι νηστίσιμα, οπότε το τσουρέκι περιμένει την Ανάσταση. Ποια γλυκά της βιτρίνας είναι νηστίσιμα θα το βρείτε στον οδηγό για τα γλυκά ζαχαροπλαστείου. Τι στρώνεται στο τραπέζι από το βράδυ της Ανάστασης ως τη Δευτέρα εξηγούμε στο τι τρώμε το Πάσχα 2027.

Μετά το «Χριστός Ανέστη», τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου, η νηστεία λύνεται με μαγειρίτσα:

«είδος σούπας που γίνεται με ψιλοκομμένα εντόσθια αρνιού ή κατσικιού και τρώγεται συνήθ. μετά την Aνάσταση»

Λεξικό της κοινής νεοελληνικής (Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη), λήμμα «μαγειρίτσα», Πύλη για την ελληνική γλώσσα

Αν δεν τρώτε εντόσθια, ρωτήστε από πριν τι περιέχει η μαγειρίτσα του μαγαζιού, γιατί η κλασική συνταγή τα έχει ως βάση. Αν κάνετε την Ανάσταση έξω, κλείστε τραπέζι για μετά τα μεσάνυχτα και ρωτήστε τι ώρα σερβίρουν.

Την Κυριακή του Πάσχα (2/5) ανάβουν οι σούβλες. Το λεξικό λέει «οβελία» το αρνί ψημένο στη σούβλα και δίνει το παράδειγμα «Ο πατροπαράδοτος πασχαλινός ~». Δίπλα του ψήνεται το κοκορέτσι, που κατά το ίδιο λεξικό φτιάχνεται από ψιλοκομμένα εντόσθια αρνιού, τυλιγμένα με έντερα και ψημένα στη σούβλα. Τι είναι το κοκορέτσι και πώς σερβίρεται σε ταβέρνα το εξηγούμε στον οδηγό τι είναι το κοκορέτσι.

Αν δεν ψήνετε και θέλετε να φάτε έξω ανήμερα, το νόμιμο πλαίσιο είναι σαφές: η εστίαση μπορεί να λειτουργήσει την Κυριακή και τη Δευτέρα του Πάσχα, ενώ τα εμπορικά μένουν κλειστά. Ρωτήστε αν δουλεύουν με σταθερό μενού και ποια είναι η τελική τιμή ανά άτομο, που πρέπει να φαίνεται στον κατάλογο, όπως εξηγούμε στον οδηγό για τον τιμοκατάλογο. Η Δευτέρα του Πάσχα (3/5) είναι υποχρεωτική αργία για όλους και φέτος είναι και η γιορτή του Αγίου Γεωργίου: επειδή η 23η Απριλίου πέφτει πριν από το Πάσχα, μέσα στη Σαρακοστή, η γιορτή μεταφέρεται τη Δευτέρα του Πάσχα. Η εβδομάδα μετά το Πάσχα (Διακαινήσιμος) είναι ελεύθερη, χωρίς νηστεία ούτε Τετάρτη ούτε Παρασκευή.

Πρωτομαγιά: λουλούδια, εξοχή και ένα φετινό μπέρδεμα

Η Πρωτομαγιά είναι, κατά το λεξικό, γιορτή «της εργατικής τάξης ή της άνοιξης και των λουλουδιών». Το στεφάνι από λουλούδια που φτιάχνουμε εκείνη τη μέρα λέγεται «Μάης», και η φράση «πιάνω τον Μάη» σημαίνει ότι πάω στην εξοχή να γιορτάσω. Δεν βρήκαμε καθιερωμένο φαγητό της ημέρας. Το 2027 η γιορτή συμπίπτει με το Μεγάλο Σάββατο, μέρα αυστηρής νηστείας, οπότε η πρωτομαγιάτικη εκδρομή με φαγητό έξω θα γίνει μάλλον την Κυριακή του Πάσχα ή την ημέρα όπου θα μεταφερθεί η αργία.

Αγίου Πνεύματος: 21 Ιουνίου

Του Αγίου Πνεύματος πέφτει τη Δευτέρα μετά την Πεντηκοστή (Κυρ. 20/6). Είναι αργία για το Δημόσιο και για όσους την προβλέπει η σύμβασή τους, όχι όμως υποχρεωτική για όλο τον ιδιωτικό τομέα. Τα εμπορικά μπορούν να ανοίξουν, γιατί η μέρα δεν είναι στη λίστα του άρθρου 15Α. Φαγητό της ημέρας δεν βρήκαμε. Βρήκαμε όμως κάτι χρήσιμο για όσους νηστεύουν ή τρώνε με κάποιον που νηστεύει: η εβδομάδα από την Πεντηκοστή ως την Κυριακή των Αγίων Πάντων (27/6) είναι ελεύθερη. Για όσους έχουν αργία, δίνει το πρώτο καλοκαιρινό τριήμερο, από το Σάββατο 19 ως τη Δευτέρα 21 Ιουνίου. Αν σκοπεύετε να φάτε σε ψαροταβέρνα δίπλα στη θάλασσα, κλείστε νωρίς. Τα βασικά της κράτησης και της παραγγελίας τα έχουμε στον πλήρη οδηγό για το φαγητό έξω.

Δεκαπενταύγουστος: νηστεία ως τις 14, πανηγύρι στις 15

Η νηστεία της Παναγίας κρατά από την Κυριακή 1 ως το Σάββατο 14 Αυγούστου 2027. Ψάρι επιτρέπεται στη Μεταμόρφωση, που φέτος πέφτει Παρασκευή 6/8. Η Κοίμηση της Θεοτόκου (15/8) πέφτει Κυριακή, άρα είναι ελεύθερη μέρα. Τις λεπτομέρειες για κάθε μέρα τις έχουμε στο ημερολόγιο νηστειών 2027.

Ο Δεκαπενταύγουστος είναι η κατεξοχήν μέρα του πανηγυριού. Το λεξικό, για να εξηγήσει το ρήμα «πανηγυρίζω», δίνει ακριβώς αυτό το παράδειγμα: «Tο χωριό μας πανηγυρίζει στις 15 Aυγούστου». Πώς τρώνε σε ένα πανηγύρι το περιγράφει το δελτίο για τα πανηγύρια της Ικαρίας, που είναι γραμμένα στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού. Σύμφωνα με αυτό, στο νησί γίνονται πάνω από ογδόντα πανηγύρια τον χρόνο και τα περισσότερα ανήμερα της Κοίμησης της Θεοτόκου. Για το φαγητό γράφει:

«Το φαγητό που διατίθεται στα πανηγύρια αποτελείται από κατσικίσιο κρέας, κρασί, χωριάτικη σαλάτα και τηγανητές πατάτες.»

Υπουργείο Πολιτισμού, Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά της Ελλάδας, Τα πανηγύρια της Ικαρίας

Το ίδιο δελτίο σημειώνει ότι στην Ικαρία οι τιμές στα πανηγύρια είναι υψηλότερες από της αγοράς, και οι ντόπιοι το δέχονται, γιατί θεωρούν την κατανάλωση προσφορά στο χωριό. Κάθε τόπος έχει βέβαια το δικό του πανηγύρι και το δικό του μενού. Αν μείνετε στην πόλη, ελέγξτε το ωράριο: τα εμπορικά είναι κλειστά τον Δεκαπενταύγουστο, ενώ η εστίαση μπορεί να ανοίξει. Αν το αγαπημένο σας μαγαζί κλείνει για καλοκαιρινές διακοπές, συνήθως το ανακοινώνει στην πόρτα ή στο προφίλ του: ελέγξτε το πριν ξεκινήσετε.

28η Οκτωβρίου: αργία χωρίς δικό της πιάτο

Η επέτειος του «Όχι» πέφτει Πέμπτη και είναι υποχρεωτική αργία για όλους. Τα εμπορικά μένουν κλειστά, η εστίαση μπορεί να ανοίξει. Δεν βρήκαμε τεκμηριωμένο έθιμο φαγητού για τη μέρα, οπότε δεν σας προτείνουμε κάποιο «παραδοσιακό» πιάτο που δεν υπάρχει. Στην πράξη είναι μια ακόμη μέρα για οικογενειακό τραπέζι ή για ταβέρνα μετά την παρέλαση. Αν βγείτε με παιδιά ή με μεγάλη παρέα, ρωτήστε από πριν για τραπέζι.

Χριστούγεννα και Πρωτοχρονιά 2027–28

Η νηστεία των Χριστουγέννων του 2027 αρχίζει τη Δευτέρα 15 Νοεμβρίου, με ψάρι ως τις 17 Δεκεμβρίου εκτός Τετάρτης και Παρασκευής. Η παραμονή (24/12) πέφτει Παρασκευή, άρα είναι νηστεία ακόμη και για όσους κάνουν ρεβεγιόν έξω. Τα Χριστούγεννα πέφτουν Σάββατο και Κυριακή. Στο γιορτινό τραπέζι μπαίνουν το χριστόψωμο, το χοιρινό των παλιών χοιροσφαγίων ή η γαλοπούλα, που κατά το Κέντρο Λαογραφίας είναι νεότερη συνήθεια, και βέβαια τα μελομακάρονα και οι κουραμπιέδες. Το Δωδεκαήμερο που ακολουθεί είναι ελεύθερο ως τις 4 Ιανουαρίου 2028. Όλα τα παραπάνω, μαζί με όσα να ρωτήσετε πριν κλείσετε ρεβεγιόν, θα τα βρείτε στον οδηγό για τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά έξω.

Οι μέρες που γεμίζουν: τριήμερα του 2027 και κρατήσεις

Όταν μια αργία κολλάει σε Σαββατοκύριακο, περισσότεροι άνθρωποι έχουν ελεύθερο χρόνο την ίδια μέρα, και αυτό φαίνεται στις κρατήσεις. Δεν υπάρχουν δημόσια στοιχεία πληρότητας, οπότε ο κατάλογος που ακολουθεί είναι απλώς οι μέρες του 2027 όπου η αργία δίνει τριήμερο ή πέφτει μαζί με γιορτινό τραπέζι:

• Σάβ. 13 – Δευ. 15 Μαρτίου: τριήμερο της Καθαράς Δευτέρας, για το Δημόσιο και όσους έχουν αργία από σύμβαση.
• Πέμ. 25 Μαρτίου: αργία για όλους, με ψάρι και μπακαλιάρο στο τραπέζι.
• Παρ. 30 Απριλίου – Δευ. 3 Μαΐου: το Πάσχα, για το Δημόσιο τετραήμερο. Αν η Πρωτομαγιά μεταφερθεί στην Τρίτη 4/5, προστίθεται και αυτή.
• Σάβ. 19 – Δευ. 21 Ιουνίου: τριήμερο του Αγίου Πνεύματος, για όσους έχουν αργία.
• Πέμ. 28 Οκτωβρίου: αργία για όλους, στη μέση της εβδομάδας.
• Παρ. 24 – Κυρ. 26 Δεκεμβρίου και Παρ. 31 Δεκεμβρίου – Σάβ. 1 Ιανουαρίου 2028: ρεβεγιόν και γιορτινά τραπέζια.

Τα Θεοφάνεια (Τετάρτη) και ο Δεκαπενταύγουστος (Κυριακή) δεν δίνουν τριήμερο το 2027.

Πέντε κανόνες για να μη μείνετε χωρίς τραπέζι

1. Κλείστε νωρίς και πείτε ακριβή ώρα και αριθμό ατόμων. Για μεγάλη παρέα ρωτήστε αν χρειάζεται να παραγγείλετε από πριν. Αν δεν είστε σίγουροι πόσα πιάτα αρκούν, δείτε τι να παραγγείλετε σε ταβέρνα.
2. Ρωτήστε αν η μέρα έχει σταθερό μενού. Στις μεγάλες γιορτές κάποια μαγαζιά δουλεύουν μόνο με γιορτινό μενού. Κατά την υπουργική απόφαση 91354/2017 (άρθρο 72), η τελική τιμή ανά άτομο ή ανά μενού πρέπει να είναι γνωστή όταν βλέπετε τον κατάλογο, και η ελάχιστη κατανάλωση, αν υπάρχει, γραμμένη σε αυτόν.
3. Ζητήστε γραπτώς τους όρους για προκαταβολή και ακύρωση. Δεν βρήκαμε ειδικό κανόνα για τις κρατήσεις των γιορτών, άρα μετράει τι θα συμφωνήσετε, μέσα στα όρια του Αστικού Κώδικα και του ν. 2251/1994 για τους καταχρηστικούς όρους (δείτε τον οδηγό για την κράτηση τραπεζιού). Τι ισχύει για απόδειξη, πληρωμή με κάρτα και παράπονα θα το βρείτε στα δικαιώματά σας στο εστιατόριο.
4. Πείτε από την κράτηση αν κάποιος νηστεύει ή έχει αλλεργία. Σε μέρες με νηστεία, όπως η 24/12 ή η 25/3, ζητήστε νηστίσιμες επιλογές. Αν δεν ξέρετε αν ένα πιάτο «περνάει», ο πίνακας «είναι νηστίσιμο;» βοηθά. Για τα αλλεργιογόνα το μαγαζί οφείλει να σας ενημερώσει, όπως εξηγούμε στον οδηγό για τις αλλεργίες στο φαγητό έξω.
5. Επιβεβαιώστε την προηγουμένη και ακυρώστε αν δεν πάτε. Σε αργία κάποιος άλλος περιμένει το τραπέζι σας. Το φιλοδώρημα μένει προαιρετικό και τις γιορτές, όπως εξηγούμε στον οδηγό για το φιλοδώρημα.

Για τις μέρες με ψάρι, όπως τα Βάγια και ο Ευαγγελισμός, ταιριάζουν τα ουζερί και τα τσιπουράδικα. Τη διαφορά μεζεδοπωλείου, τσιπουράδικου και ουζερί την εξηγούμε χωριστά.

Αν έχετε μαγαζί εστίασης: τρία πράγματα πριν από τις αργίες του 2027

• Ωράριο αργιών: δηλώστε το νωρίς στο Google, ειδικά για το Πάσχα, τον Δεκαπενταύγουστο και τα Χριστούγεννα, και ξανά αν η Πρωτομαγιά μεταφερθεί. Πώς ορίζεται ειδικό ωράριο θα το βρείτε στον οδηγό πώς να βάλω το μαγαζί μου στο Google.
• Γιορτινό μενού: η τελική τιμή ανά άτομο ή ανά μενού φαίνεται μαζί με τον κατάλογο, χωρίς κουβέρ. Σημειώστε τα νηστίσιμα πιάτα για τις μέρες νηστείας και έχετε έτοιμη την ενημέρωση για τα αλλεργιογόνα.
• Προσωπικό: όσοι δουλεύουν Κυριακή ή μέρα υποχρεωτικής αργίας παίρνουν προσαύξηση 75%. Τις εννέα υποχρεωτικές αργίες του π.δ. 62/2025 και την πιθανή μεταφορά της Πρωτομαγιάς ελέγξτε τες με τον λογιστή σας.

Το επόμενο βήμα

Σημειώστε στο ημερολόγιο τις μέρες του πίνακα που σας αφορούν, κλείστε νωρίς τραπέζι για την 25η Μαρτίου, το Πάσχα και τα Χριστούγεννα, και ελέγξτε το ωράριο του μαγαζιού λίγες μέρες πριν. Για κάθε γιορτή ανοίξτε τον αναλυτικό οδηγό που δίνουμε στην τελευταία στήλη. Θα ενημερώσουμε τον πίνακα μόλις αποφασιστεί η μεταφορά της Πρωτομαγιάς και ανακοινωθεί το εορταστικό ωράριο του 2027.