Φιλοδώρημα και myDATA: πώς περνούν τα tips στα βιβλία, στον ΦΠΑ και στη μισθοδοσία

Το φιλοδώρημα που αφήνει ο πελάτης με κάρτα δεν είναι έσοδο του μαγαζιού: καταχωρείται διακριτά στο POS, δεν μπαίνει στην απόδειξη ούτε επιβαρύνεται με ΦΠΑ, αποδίδεται ολόκληρο στο προσωπικό μέσω μισθοδοσίας με τον κωδικό 71, είναι αφορολόγητο έως 300 € τον μήνα για κάθε μισθωτό και δεν έχει ασφαλιστικές εισφορές, όποιο κι αν είναι το ποσό (ν. 5162/2024).

Ο οδηγός αυτός είναι για ιδιοκτήτες εστιατορίων, καφετεριών, μπαρ και ταβερνών, και για τους λογιστές τους. Παρακολουθούμε τη διαδρομή του tip βήμα βήμα, από τη στιγμή που ο πελάτης πληκτρολογεί το ποσό ως τη φορολογική δήλωση του σερβιτόρου, και δίνουμε για κάθε βήμα την πηγή: νόμο, εγκύκλιο ή τεχνική προδιαγραφή της ΑΑΔΕ. Αν σας ενδιαφέρει η πλευρά του πελάτη (πόσο αφήνουμε, πώς το λέμε στον σερβιτόρο), δείτε τον οδηγό μας για το φιλοδώρημα στο εστιατόριο από την πλευρά του πελάτη. Όλες τις υπόλοιπες υποχρεώσεις του μαγαζιού τις έχουμε συγκεντρώσει στον οδηγό του ιδιοκτήτη εστίασης.

Ενημερωτικό κείμενο, όχι φορολογική ή λογιστική συμβουλή. Ελέγξαμε τις διατάξεις στις 2/10/2026. Για τη δική σας επιχείρηση μιλήστε με τον λογιστή σας.

Η διαδρομή του tip σε οκτώ βήματα, με τη νομική βάση του καθενός

Ο πίνακας είναι ο «χάρτης» όλου του άρθρου. Στις επόμενες ενότητες εξηγούμε αναλυτικά τα σημεία όπου γίνονται τα περισσότερα λάθη: myDATA, ΦΠΑ και μισθοδοσία.

Οι διατάξεις του ν. 5162/2024 (ΦΕΚ Α’ 198/5.12.2024) για τον φόρο και τις εισφορές εφαρμόζονται σε φιλοδωρήματα που αποκτώνται από 1/11/2024 (άρθρο 34 παρ. 2).

Βήματα 2–4: POS, απόδειξη και myDATA

Από το 2024 το POS του μαγαζιού συνδέεται υποχρεωτικά με την ταμειακή ή τον πάροχο, ώστε κάθε πληρωμή με κάρτα να «δένει» με μια απόδειξη. Αυτό γεννά μια εύλογη απορία: αν ο πελάτης πληρώσει 35 € για λογαριασμό 32 €, τι γίνεται με τα 3 € διαφορά; Η ΑΑΔΕ απάντησε ρητά στις διευκρινίσεις της για τη διασύνδεση (εγκύκλιος Ε.2044/19.6.2024). Στην ερώτηση αν το ποσό πληρωμής στο POS μπορεί να είναι μεγαλύτερο από την αξία του παραστατικού, απαντά:

«Όχι. Εξαιρείται η περίπτωση που το επιπλέον ποσό αφορά σε φιλοδώρημα το οποίο καταχωρείται διακριτά στο τερματικό POS.»

ΑΑΔΕ, εγκύκλιος Ε.2044/2024, ερώτηση 18, Παροχή διευκρινίσεων για τη διασύνδεση EFT/POS με τα ταμειακά συστήματα

Στην πράξη αυτό σημαίνει δύο πράγματα. Πρώτον, η απόδειξη εκδίδεται για την αξία της κατανάλωσης, όχι για το σύνολο που χρεώθηκε η κάρτα. Δεύτερον, η διαφορά επιτρέπεται μόνο αν το tip πέρασε από τη λειτουργία φιλοδωρήματος του τερματικού. Αν ο σερβιτόρος απλώς πληκτρολογήσει μεγαλύτερο ποσό χωρίς να το δηλώσει ως φιλοδώρημα, η πληρωμή δεν «ταιριάζει» με την απόδειξη. Τι πρέπει να γράφει η απόδειξη και τι δικαιούται ο πελάτης το εξηγούμε στον οδηγό για τα δικαιώματα του πελάτη στο εστιατόριο.

Πάει το φιλοδώρημα στο myDATA;

Εδώ κυκλοφορεί μια μισή αλήθεια. Συχνά διαβάζουμε ότι τα tips «δεν διαβιβάζονται στο myDATA». Ισχύει με την έννοια ότι το φιλοδώρημα δεν είναι γραμμή της απόδειξης. Δεν έχει καθαρή αξία, ΦΠΑ ή χαρακτηρισμό εσόδου, άρα δεν μετρά στον τζίρο σας. Η τεχνική περιγραφή του myDATA (έκδοση 2.0.2) όμως προβλέπει, στο στοιχείο «Τρόπος Πληρωμής», προαιρετικό πεδίο tipAmount με περιγραφή «Ποσό φιλοδωρήματος», δίπλα στο ποσό πληρωμής και στον κωδικό του POS. Με απλά λόγια, το tip μπορεί να ταξιδεύει μαζί με τα στοιχεία της πληρωμής με κάρτα, ως πληροφορία, χωρίς να γίνεται έσοδο.

Αν το πεδίο συμπληρώνεται στο δικό σας μαγαζί εξαρτάται από την ταμειακή ή τον πάροχο ηλεκτρονικής έκδοσης. Ρωτήστε τον τεχνικό σας. Ζητήστε επίσης ένα δείγμα: μια πληρωμή με tip και την απόδειξη που βγήκε. Έτσι θα δείτε ότι η απόδειξη έχει μόνο την κατανάλωση και ότι το POS κατέγραψε το tip χωριστά.

Και αν η δική μου επιχείρηση αφήσει tip; («φιλοδώρημα έξοδο myDATA»)

Αν, για παράδειγμα, πληρώσετε επαγγελματικό γεύμα με την εταιρική κάρτα και αφήσετε φιλοδώρημα, το tip δεν θα υπάρχει στο παραστατικό που θα λάβετε, για τους ίδιους λόγους. Ο πάροχος λογιστικού λογισμικού OnlineData σημειώνει στον οδηγό του για το myDATA ότι το φιλοδώρημα «δεν θα πρέπει να καταχωρείται ως παραγωγική δαπάνη» και προτείνει να γράφεται χωριστά από το τιμολόγιο, σε λογαριασμό απόδοσης φιλοδωρημάτων. Ποια λύση θα εφαρμοστεί στα βιβλία σας είναι απόφαση του λογιστή σας. Μην το προσθέσετε μόνοι σας στο ποσό του τιμολογίου.

Βήμα 5: γιατί το φιλοδώρημα δεν έχει ΦΠΑ, ενώ το «σέρβις» θα είχε

Δεν βρήκαμε απόφαση της ΑΑΔΕ που να μιλά ρητά για ΦΠΑ στα tips του POS. Οι φοροτεχνικοί που έγραψαν για το θέμα μετά τον νέο νόμο (taxheaven, 10/3/2025) σημειώνουν ότι τα φιλοδωρήματα αποδίδονται ολόκληρα και δεν επιβαρύνονται με ΦΠΑ. Η λογική αυτή έχει στήριγμα στο ενωσιακό δίκαιο, που ισχύει και στην Ελλάδα. Σε υπόθεση για τη Γαλλία (ΔΕΕ, C-404/99, 29/3/2001), το Δικαστήριο εξέτασε το υποχρεωτικό ποσοστό εξυπηρέτησης που μπαίνει στον λογαριασμό και το ξεχώρισε από το αυθόρμητο φιλοδώρημα:

«Το τέλος εξυπηρετήσεως διακρίνεται από τα εκούσια δώρα ή φιλοδωρήματα που ο πελάτης καταβάλλει αυθόρμητα και απευθείας στους υπαλλήλους ως έκφραση της ικανοποιήσεώς του, πλέον του εν λόγω τέλους.»

Δικαστήριο της ΕΕ, υπόθεση C-404/99 Επιτροπή κατά Γαλλίας, σκέψη 7, κείμενο απόφασης στο EUR-Lex

Το ίδιο Δικαστήριο έκρινε (σκέψη 42) ότι το υποχρεωτικό ποσοστό εξυπηρέτησης πρέπει να περιλαμβάνεται στη βάση του ΦΠΑ. Για το μαγαζί σας αυτό σημαίνει:

• Εκούσιο tip, που το αποφασίζει ο πελάτης και το πληκτρολογεί χωριστά: δεν είναι τιμή του φαγητού, δεν μπαίνει στην απόδειξη και δεν έχει ΦΠΑ.
• Υποχρεωτικό «σέρβις» ή σταθερό ποσοστό στον λογαριασμό: είναι μέρος της τιμής. Θα έχει ΦΠΑ, θα είναι έσοδο στο myDATA και δεν καλύπτεται από το αφορολόγητο των εργαζομένων. Επιπλέον, οι τιμές στον κατάλογο πρέπει να είναι τελικές. Δείτε τι ισχύει στον οδηγό για τον τιμοκατάλογο καταστήματος εστίασης.

Βήματα 6–8: βιβλία, μισθοδοσία και φορολογία του εργαζόμενου

Τα tips της κάρτας πιστώνονται στον τραπεζικό λογαριασμό της επιχείρησης μαζί με τις πωλήσεις. Η ουσία είναι να μη «χαθούν» μέσα στον τζίρο. Καταχωρούνται χωριστά, ως ποσά που οφείλονται στο προσωπικό, και αποδίδονται ολόκληρα. Τον ακριβή λογαριασμό τον επιλέγει ο λογιστής σας. Κρατήστε από το POS ή από το σύστημα παραγγελιών ένα μηνιαίο σύνολο φιλοδωρημάτων ανά βάρδια ή ανά εργαζόμενο. Χωρίς αυτό δεν μπορεί να εφαρμοστεί σωστά το όριο του αφορολόγητου.

Πώς μοιράζονται τα tips

Ο φορολογικός νόμος δεν ορίζει τρόπο κατανομής: κατά βάρδια, κατά ώρες ή ίσα σε όλους. Οι φοροτεχνικοί που αναφέραμε σημειώνουν ότι η κατανομή είναι δικαίωμα και ευθύνη των εργαζομένων. Ο ρόλος του εργοδότη είναι να αποδίδει όλο το ποσό και να το καταγράφει σωστά. Το πιο ασφαλές είναι ένας γραπτός κανόνας, συμφωνημένος με το προσωπικό και κοινός για όλους.

Φορολογείται το φιλοδώρημα; Το όριο των 300 € τον μήνα

Τα φιλοδωρήματα είναι κατ’ αρχήν εισόδημα από μισθωτή εργασία (ΚΦΕ άρθρο 12 παρ. 3, όπως επισήμανε η ΑΑΔΕ σε απάντησή της στη Βουλή στις 16/10/2024). Ο ν. 5162/2024 πρόσθεσε εξαίρεση: είναι αφορολόγητα έως 300 € τον μήνα όσα λαμβάνουν μισθωτοί προαιρετικά από πελάτες, «ανεξαρτήτως εάν αυτά λαμβάνονται μέσω της επιχείρησης ή απευθείας». Στην πράξη:

• Έως 300 € τον μήνα ανά εργαζόμενο: δηλώνονται στη μηνιαία δήλωση παρακράτησης με τον κωδικό 71 «Αφορολόγητα ποσά φιλοδωρημάτων» (απόφαση ΑΑΔΕ Α.1005/2025). Δεν παρακρατείται φόρος.
• Πάνω από 300 € τον μήνα: κατά τις οδηγίες της ΑΑΔΕ για τη δήλωση Ε1 2026 (§2.13.4), το επιπλέον ποσό αποτελεί πρόσθετες αποδοχές και φορολογείται με την κλίμακα του άρθρου 15 ΚΦΕ, όπως ο μισθός. Για το 2026 η γενική κλίμακα ξεκινά από 9% και φτάνει το 44% ανά κλιμάκιο, με μειώσεις για νέους και για οικογένειες με παιδιά.
• Δεν καλύπτονται: ποσά που καταβάλλονται ως ποσοστό του μισθού ή σταθερό ποσό βάσει σύμβασης και εισπράττονται τακτικά. Δεν καλύπτεται ούτε ο ιδιοκτήτης που σερβίρει ο ίδιος: η διάταξη μιλά για μισθωτούς. Για διανομείς που δουλεύουν με ψηφιακές πλατφόρμες ως ανεξάρτητοι συνεργάτες υπάρχει χωριστό όριο 300 € τον μήνα (ΚΦΕ άρθρο 21 παρ. 8).

Τα 6.000 € τον χρόνο: ανακοινώθηκαν, δεν έχουν ψηφιστεί

Στις 31/7/2026 το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ανακοίνωσε ότι το όριο θα γίνει 6.000 € τον χρόνο από το φορολογικό έτος 2026, με αναδρομική ισχύ. Η ρύθμιση θα κατατίθετο στη Βουλή τον Σεπτέμβριο. Στις 2/10/2026 ελέγξαμε τρία πράγματα. Δεν βρήκαμε τη διάταξη σε ΦΕΚ. Δεν τη βρήκαμε στα κατατεθειμένα νομοσχέδια της Βουλής: το τελευταίο του υπουργείου, στις 31/8/2026, αφορά το ιδιωτικό χρέος. Και το κωδικοποιημένο κείμενο του άρθρου 14 ΚΦΕ γράφει ακόμη 300 € τον μήνα. Μέχρι να δημοσιευτεί νόμος, η μισθοδοσία εφαρμόζει το μηνιαίο όριο.

Τι κάνετε στο μεταξύ; Κρατάτε το μηνιαίο σύνολο φιλοδωρημάτων κάθε εργαζόμενου, ώστε ο λογιστής να μπορεί να κάνει αναδρομικά τη διόρθωση αν ψηφιστεί ετήσιο όριο. Αυτό αφορά κυρίως τα εποχικά μαγαζιά, όπου τα tips μαζεύονται σε λίγους μήνες.

Ασφαλιστικές εισφορές: καμία, για όλο το ποσό

Για τις εισφορές δεν υπάρχει όριο. Το άρθρο 11 του ν. 5162/2024 ορίζει:

«Φιλοδωρήματα, κατά την έννοια της περ. ιβ) της παρ. 2 του άρθρου 14 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α΄ 167), ανεξαρτήτως ύψους, απαλλάσσονται από ασφαλιστικές εισφορές.»

Ν. 5162/2024, άρθρο 11 παρ. 1, ΦΕΚ Α’ 198/5.12.2024

Η εξαίρεση ισχύει για εργοδότη και εργαζόμενο. Δεν καλύπτει, και εδώ, τα «φιλοδωρήματα» που είναι στην ουσία συμβατικό ποσοστό του μισθού (παρ. 2). Το πώς απεικονίζονται στην ΑΠΔ θα το ρυθμίσει ο λογιστής σας ή το πρόγραμμα μισθοδοσίας.

Το πρόστιμο 22%: μην «βαφτίσετε» μισθό φιλοδώρημα

Αν μειώσετε τις τακτικές αποδοχές ενός εργαζόμενου και ταυτόχρονα αυξηθούν τα ποσά που εμφανίζονται ως φιλοδωρήματα, ο νόμος προβλέπει πρόστιμο 22% επί της μείωσης. Υπολογίζεται για έως 12 μήνες ή μέχρι να επανέλθει ο μισθός (ΚΦΕ άρθρο 72 παρ. 90). Το αφορολόγητο είναι για τα πραγματικά tips των πελατών, όχι για να «σπάσει» ο μισθός.

Μετρητά, κουμπαράς ή κάρτα: τι αλλάζει για το μαγαζί

Οι οδηγίες της ΑΑΔΕ για το Ε1 βάζουν τα αφορολόγητα φιλοδωρήματα στους κωδικούς 689–690 ή 691–692, ανάλογα με το αν υπάρχει ηλεκτρονική πληροφόρηση από τον εργοδότη. Τα tips της κάρτας αφήνουν έτσι καθαρό ίχνος για τον εργαζόμενο. Τα μετρητά πρέπει να τα δηλώσει ο ίδιος.

Τα συχνότερα λάθη με τα tips του POS

1. Χτυπάτε το tip ως είδος στην ταμειακή. Τότε γίνεται πώληση, με ΦΠΑ και έσοδο στο myDATA. Το σωστό είναι η λειτουργία φιλοδωρήματος του τερματικού.
2. Το ποσό της κάρτας είναι μεγαλύτερο από την απόδειξη χωρίς διακριτό tip. Η ΑΑΔΕ επιτρέπει τη διαφορά μόνο όταν αφορά φιλοδώρημα καταχωρημένο χωριστά (Ε.2044/2024).
3. Βάζετε υποχρεωτικό «σέρβις» και το λέτε φιλοδώρημα. Αν είναι υποχρεωτικό, είναι τιμή: ΦΠΑ, έσοδο και καμία φορολογική ελάφρυνση για το προσωπικό.
4. Αφήνετε τα tips μέσα στον τζίρο. Χωρίς χωριστή καταχώριση δεν φαίνεται ότι αποδόθηκαν ολόκληρα, και ο λογιστής δεν μπορεί να βγάλει μηνιαίο ποσό ανά εργαζόμενο.
5. Ξεχνάτε τον κωδικό 71. Αν τα tips της κάρτας δοθούν «μαύρα» ή μπουν ως τακτικός μισθός, χάνεται το αφορολόγητο και υπάρχει κίνδυνος για τις εισφορές.
6. Μειώνετε τον μισθό επειδή «βγαίνουν καλά tips». Αυτό ακριβώς τιμωρεί το πρόστιμο 22%.
7. Αφήνετε στο POS έτοιμα ποσοστά από το εξωτερικό. Οθόνες με 15%, 18% ή 20% είναι φτιαγμένες για άλλες αγορές. Στην Ελλάδα το φιλοδώρημα είναι μικρότερο και προαιρετικό, και ο πελάτης πρέπει να μπορεί εύκολα να επιλέξει άλλο ποσό ή κανένα.

Τι να πείτε στο προσωπικό: ένα σημείωμα πέντε γραμμών

Οι εργαζόμενοι ρωτούν συνήθως τα ίδια πράγματα. Ένα σύντομο γραπτό σημείωμα γλιτώνει παρεξηγήσεις, ειδικά στην αρχή της σεζόν:

• Τα tips της κάρτας είναι δικά σας. Τα αποδίδουμε ολόκληρα, με τη μισθοδοσία του μήνα, και φαίνονται στη βεβαίωση αποδοχών.
• Μοιράζονται με τον κανόνα που συμφωνήσαμε γραπτά: κατά βάρδια, κατά ώρες ή ίσα.
• Έως 300 € τον μήνα είναι αφορολόγητα. Πάνω από αυτό φορολογούνται όπως ο μισθός. Εισφορές δεν κόβονται σε κανένα ποσό. Αν ψηφιστεί το ετήσιο όριο των 6.000 €, θα σας ενημερώσουμε.
• Τα μετρητά που παίρνετε στο χέρι τα δηλώνετε εσείς στο Ε1, στους κωδικούς για τα αφορολόγητα φιλοδωρήματα.
• Ο μισθός σας δεν αλλάζει επειδή υπάρχουν tips.

Διαβάστε επίσης: ψηφιακή κάρτα εργασίας στην εστίαση: τι ισχύει.

Το επόμενο βήμα

Κλείστε ένα ραντεβού με τον λογιστή σας και φέρτε τρία πράγματα: μια απόδειξη με πληρωμή κάρτας που είχε tip, το μηνιαίο σύνολο φιλοδωρημάτων από το POS και τον κανόνα κατανομής που ισχύει στο μαγαζί. Με αυτά ελέγχει σε μισή ώρα και τα οκτώ βήματα του πίνακα. Αν ανοίγετε τώρα μαγαζί, δείτε και τον οδηγό μας για το άνοιγμα καφετέριας. Για το πλήρες ημερολόγιο υποχρεώσεων, ανατρέξτε στον οδηγό για ιδιοκτήτες εστίασης.