Προσφορές, happy hour και «1+1» στην εστίαση: τι επιτρέπεται να γράφει ο κατάλογος

Ένα εστιατόριο, μια καφετέρια ή ένα μπαρ μπορεί να κάνει happy hour, «1+1» ή μενού σε πακέτο. Ο νόμος δεν απαγορεύει κανένα από αυτά για ενήλικες πελάτες. Ορίζει όμως πώς γράφεται η προσφορά. Όταν ο κατάλογος ή η πινακίδα λέει ότι η τιμή «έπεσε» (με ποσοστό, με διαγραμμένη τιμή, με τη λέξη «έκπτωση»), πρέπει να φαίνεται και η προηγούμενη τιμή. Ως προηγούμενη τιμή μετράει η χαμηλότερη των τελευταίων 30 ημερών. Όταν η προσφορά είναι «πάρε δύο, πλήρωσε ένα», ο κανόνας των 30 ημερών δεν εφαρμόζεται. Η τιμή από την οποία ξεκινά η προσφορά πρέπει όμως να είναι η πραγματική, συνηθισμένη τιμή.

Διαβάσαμε τα επίσημα κείμενα στο Εθνικό Τυπογραφείο. Πρώτο, τον νόμο για την προστασία του καταναλωτή, όπως ισχύει μετά τις αλλαγές του 2024 και του 2026. Δεύτερο, τον Κώδικα Δεοντολογίας για τις ανακοινώσεις μείωσης τιμής του 2025. Τρίτο, τους κανόνες για τους τιμοκαταλόγους της εστίασης. Τέταρτο, τις διατάξεις για το αλκοόλ. Ο οδηγός απευθύνεται και στον ιδιοκτήτη που στήνει την προσφορά και στον πελάτη που τη διαβάζει.

Ενημερωτικό κείμενο, όχι νομική συμβουλή. Ελέγξαμε τις διατάξεις και τους συνδέσμους στις 8/11/2026. Για συγκεκριμένη περίπτωση απευθύνσου στις αρμόδιες αρχές, σε δικηγόρο ή στον λογιστή σου.

Ο πίνακας με μια ματιά

Ο κανόνας των 30 ημερών ισχύει και στην εστίαση

Ο κανόνας μπήκε στο άρθρο 9ι του ν. 2251/1994 με το άρθρο 3 του ν. 5111/2024 (ΦΕΚ Α’ 76/24.05.2024). Πριν από αυτό η ίδια υποχρέωση βρισκόταν σε άλλο νόμο, από το 2022. Η βασική πρόταση είναι η εξής:

«Σε κάθε ανακοίνωση περί μείωσης τιμής υποδεικνύεται η προγενέστερη τιμή που εφάρμοζε ο προμηθευτής για καθορισμένο χρονικό διάστημα πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής. Ως προγενέστερη τιμή νοείται η χαμηλότερη τιμή που εφάρμοσε ο προμηθευτής κατά τη διάρκεια του χρονικού διαστήματος των τριάντα (30) ημερών πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής.»

Άρθρο 9ι παρ. 1 ν. 2251/1994, όπως προστέθηκε με το άρθρο 3 του ν. 5111/2024, ΦΕΚ Α’ 76/24.05.2024

Η ίδια παράγραφος καλύπτει και δύο περιπτώσεις που συναντάς συχνά σε κατάλογο. Για πιάτο ή ρόφημα που μπήκε στον κατάλογο πριν από λιγότερες από 30 ημέρες, προηγούμενη τιμή είναι η χαμηλότερη από την ημέρα που άρχισε να πωλείται. Όταν η τιμή κατεβαίνει σταδιακά μέσα σε 60 ημέρες, μετράει η τιμή πριν από την πρώτη μείωση.

Η παράγραφος 2 εξαιρεί τα νωπά και ευπαθή προϊόντα. Κάποιος θα μπορούσε να σκεφτεί ότι το έτοιμο φαγητό είναι ευπαθές. Ο Κώδικας Δεοντολογίας που εκδόθηκε με την ΥΑ 19138/2025 (ΦΕΚ Β’ 1140/12.03.2025) απαντά ρητά:

«Σημειώνεται, επίσης, ότι τα γεύματα που πωλούνται από εστιατόρια, συνιστούν παροχή υπηρεσιών εστίασης και δεν εμπίπτουν στις εξαιρέσεις της παρ. 2 του άρθρου 9ι του ν. 2251/1994.»

Κώδικας Δεοντολογίας για ανακοινώσεις μείωσης της τιμής, ΥΑ 19138/2025, ερώτηση 11, ΦΕΚ Β’ 1140/12.03.2025

Ο Κώδικας κάνει δύο ακόμη διευκρινίσεις που αφορούν άμεσα την εστίαση. Η τιμή αναφοράς υπολογίζεται χωριστά ανά κανάλι πωλήσεων: αν το ηλεκτρονικό σου κατάστημα για παραγγελίες έχει άλλες τιμές από τη σάλα, κάθε κανάλι έχει τη δική του (παρ. 17). Υπολογίζεται επίσης χωριστά ανά κατάστημα, όταν δύο καταστήματα της ίδιας επιχείρησης έχουν διαφορετικές τιμές (παρ. 18). Για τις προσφορές μέσα από τις πλατφόρμες διανομής, με τους πόντους και τα κουπόνια τους, δες τη σύγκριση των πλατφορμών διανομής.

Happy hour: τιμή που αλλάζει με την ώρα

Ο Κώδικας δεν έχει παράδειγμα για εκπτώσεις συγκεκριμένης ώρας της ημέρας. Αυτό που ακολουθεί είναι η δική μας ανάγνωση των γενικών κανόνων, όχι επίσημη ερμηνεία. Ο Κώδικας ορίζει ότι ανακοίνωση μείωσης είναι «κάθε ανακοίνωση του εμπόρου ότι έχει μειώσει την τιμή που χρεώνει» (παρ. 10). Μια πινακίδα «μισή τιμή 18:00–20:00» ή «-30% στους χυμούς ως τις 19:00» ανακοινώνει μείωση. Άρα θέλει τιμή αναφοράς.

Εδώ υπάρχει μια πρακτική δυσκολία. Αν η χαμηλή τιμή εφαρμόζεται κάθε απόγευμα, η χαμηλότερη τιμή των 30 ημερών είναι η ίδια η τιμή του happy hour. Τότε δεν μένει υψηλότερη τιμή αναφοράς για να μετρηθεί η μείωση. Στο παράδειγμα της ερώτησης 20, ο Κώδικας σημειώνει ότι, όταν η τιμή ανεβοκατεβαίνει μεταξύ δύο τιμών, η αναφορά σε μείωση «ενδέχεται να είναι παραπλανητική». Ο λόγος είναι ότι η υψηλότερη τιμή δεν είναι η συνήθης τιμή πώλησης.

Μια λύση χωρίς ισχυρισμό μείωσης είναι να γράφει ο κατάλογος δύο τιμές με το ωράριο της καθεμιάς («τιμή 18:00–20:00» και «τιμή υπόλοιπων ωρών»). Δεν γράφει «έκπτωση» ή ποσοστό. Ο πελάτης βλέπει τι θα πληρώσει και πότε, όπως ζητά ο κανόνας για τους τιμοκαταλόγους. Αν θέλεις βεβαιότητα για τη δική σου διατύπωση, ρώτα την αρμόδια αρχή πριν τυπώσεις.

«1+1», «2 στην τιμή του 1» και η λέξη «δωρεάν»

Ο Κώδικας κατατάσσει ρητά στις περιπτώσεις που «ΔΕ ΣΥΝΙΣΤΟΥΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΜΕΙΩΣΗΣ ΤΙΜΩΝ» τις προσφορές όπου «με την αγορά ο καταναλωτής αποκτά και ένα δωρεάν αγαθό π.χ. 1+1 δώρο, 2 στην τιμή του ενός». Στον κατάλογο με τα παραδείγματα προσφορών υπό όρους υπάρχει και ένα από την εστίαση: «2 δωρεάν ποτά με την αγορά μενού 3 πιάτων». Οι προσφορές αυτές δεν θέλουν τιμή αναφοράς. Δεν είναι όμως ελεύθερες:

«Ο βασικός κανόνας είναι ότι η τιμή από την οποία επικαλείται ο έμπορος τη χορήγηση προσφοράς πρέπει να είναι αληθινή και να είναι η συνήθης τιμή πώλησης του προϊόντος.»

Κώδικας Δεοντολογίας, ΥΑ 19138/2025, παρ. 62, ΦΕΚ Β’ 1140/12.03.2025

Το παράδειγμα του Κώδικα (παρ. 59) αφορά σαμπουάν, αλλά η λογική μεταφέρεται αυτούσια σε δύο καφέδες. Αν ο ένας πωλείται κανονικά 10 ευρώ, το «1+1 δωρεάν» στα 20 ευρώ είναι παραπλανητικό, γιατί δεν υπάρχει όφελος. Αν ο ένας πωλείται 15 ευρώ, το «1+1 δωρεάν» στα 20 ευρώ δίνει μεν όφελος, αλλά το παρουσιάζει μεγαλύτερο απ’ ό,τι είναι. Τα ποσά είναι του Κώδικα, όχι τιμές αγοράς. Ο Κώδικας προσθέτει ότι ο έμπορος δεν μπορεί να παραπλανήσει τον καταναλωτή «αυξάνοντας την τιμή λίγο πριν ανακοινωθεί μια προσφορά υπό όρους». Η ερώτηση 31 του Κώδικα πάει ένα βήμα πιο πέρα: η εναλλαγή μιας έκπτωσης και ενός «1+1» για το ίδιο είδος, μήνα με τον μήνα, κρίνεται ανά περίπτωση.

Για τη λέξη «δωρεάν» ισχύει και η «μαύρη λίστα» του άρθρου 9στ ν. 2251/1994, όπως αναδιατυπώθηκε με το άρθρο 89 του ν. 5317/2026 (ΦΕΚ Α’ 108/10.07.2026), που εφαρμόζεται από τις 27/9/2026. Απαγορεύεται η περιγραφή ως «δωρεάν» αν ο καταναλωτής «οφείλει να καταβάλει οποιαδήποτε άλλη πληρωμή εκτός του αναπόφευκτου κόστους» (περίπτωση κθ΄). Σύμφωνα με τον Κώδικα (παρ. 74), το «ένα συν ένα δώρο» επιτρέπεται υπό τρεις όρους. Ο πελάτης πρέπει να ξέρει τι πληρώνει. Η ποιότητα ή η ποσότητα του είδους που πληρώνει δεν πρέπει να έχει μειωθεί. Η τιμή του δεν πρέπει να έχει φουσκώσει για να καλύψει το «δώρο».

Μενού, ταμπλ ντοτ και πακέτα

Το πακέτο «σαλάτα, κυρίως και ρόφημα σε μία τιμή» δεν είναι από μόνο του ανακοίνωση μείωσης. Ο κανόνας της ΥΑ 91354/2017, του κανονισμού για τους τιμοκαταλόγους της εστίασης (ΦΕΚ Β’ 2983/30.08.2017), είναι απλός: «Οποιαδήποτε χρήση συστήματος ταμπλ ντοτ ή μενού πρέπει να γίνεται γνωστή στον πελάτη με την αντίστοιχη τελική τιμή ανεξάρτητα με το πώς αυτή ορίζεται (κατά άτομο/κατά μενού κ.λπ.)» (άρθρο 72 παρ. 4).

Δύο σημεία θέλουν προσοχή. Αν το πακέτο διαφημίζεται ως «οικονομικό, εξοικονομείς 4 ευρώ», δημιουργείται εντύπωση μείωσης και η σύγκριση πρέπει να είναι αληθινή. Επιπλέον, ο Κώδικας γράφει ότι οι έμποροι δεν πρέπει να περιγράφουν ένα στοιχείο του πακέτου ως «δωρεάν» αν το κόστος του περιλαμβάνεται στην τιμή του πακέτου. Το «ρόφημα δώρο» σε μενού που κοστίζει όσο το άθροισμα όλων είναι το κλασικό παράδειγμα. Αν στήνεις πακέτα, η τιμή τους βγαίνει καθαρότερα όταν κοστολογήσεις σωστά κάθε πιάτο: δες τον οδηγό για την κοστολόγηση του μενού.

Κουπόνια, κάρτες πιστότητας και αναρτήσεις

Η ερώτηση 33 του Κώδικα κάνει μια διάκριση που ενδιαφέρει κάθε καφετέρια με κάρτα σφραγίδων. Ο κανόνας των 30 ημερών δεν εφαρμόζεται στα προγράμματα επιβράβευσης, όπως οι εκπτωτικές κάρτες ή οι πόντοι για μελλοντικές αγορές. Δεν εφαρμόζεται ούτε στις πραγματικά εξατομικευμένες μειώσεις, όπως μια έκπτωση λόγω γενεθλίων. Όλα αυτά ελέγχονται μόνο για το αν παραπλανούν.

Το αντίθετο ισχύει όταν το κουπόνι ή ο κωδικός είναι διαθέσιμος σε όλους δυνητικά τους πελάτες που μπαίνουν στο κατάστημα ή στον ιστότοπο. Τότε, κατά τον Κώδικα, «υφίσταται υποχρέωση συμμόρφωσης και με το άρθρο 9ι». Ένας κωδικός σε δημόσια ανάρτηση είναι επομένως ανακοίνωση μείωσης. Για τις διατυπώσεις «μόνο σήμερα», «δωρεάν» και τους διαγωνισμούς στα κοινωνικά δίκτυα έχουμε χωριστό οδηγό για τα social media του εστιατορίου. Τα ίδια δεν τα επαναλαμβάνουμε εδώ.

Τι πρέπει να δείχνουν κατάλογος και απόδειξη

Η προσφορά δεν αλλάζει τις βασικές υποχρεώσεις της ΥΑ 91354/2017. Ο τιμοκατάλογος δίνεται στον πελάτη πριν από την παραγγελία (άρθρο 70 παρ. 2). Σύμφωνα με το άρθρο 71 παρ. 1, «Στους τιμοκαταλόγους αναγράφονται όλα τα προσφερόμενα είδη «αλά-κάρτ» με τις αντίστοιχες τιμές τους συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ». Στην πράξη, όταν ισχύει προσφορά, βοηθά να φαίνονται στον κατάλογο και η κανονική τιμή και η τιμή της προσφοράς. Έτσι ο πελάτης ξέρει τι θα χρεωθεί αν η προσφορά λήξει όσο κάθεται.

Στον λογαριασμό, ο αναλυτικός λογαριασμός γράφει για κάθε είδος «η αντίστοιχη για κάθε είδος τιμή τιμοκαταλόγου» (άρθρο 73 παρ. 2). Η απόδειξη εκδίδεται με την αξία που καλείται να πληρώσει ο πελάτης (άρθρο 73 παρ. 1). Για τις εκπτώσεις ή επιστροφές ο ν. 4308/2014 (ΦΕΚ Α’ 251/2014, άρθρο 12 παρ. 4) ορίζει: «Στην περίπτωση εκπτώσεων ή επιστροφών εκδίδεται πιστωτικό στοιχείο λιανικής πώλησης». Ο λογιστής σου θα σου πει πώς ρυθμίζεται αυτό στο δικό σου ταμειακό ή POS. Τα υπόλοιπα στοιχεία του καταλόγου, από τη γραμματοσειρά ως την ανάρτηση στην είσοδο, τα εξηγούμε στον οδηγό για τον τιμοκατάλογο καταστήματος εστίασης. Οι ελλείψεις του καταλόγου έχουν δικά τους πρόστιμα στα άρθρα 70–71 της ΥΑ.

Αλκοόλ: τι λέει ο νόμος για προσφορές ποτών

Η ρητή απαγόρευση αφορά τους ανήλικους. Το άρθρο 5 του ν. 5216/2025 (ΦΕΚ Α’ 118/07.07.2025) αντικατέστησε το άρθρο 4 του ν. 3730/2008: «Απαγορεύονται η πώληση, προσφορά, καθώς και η με οποιονδήποτε τρόπο διάθεση αλκοολούχων ποτών σε ανηλίκους και από ανηλίκους». Κάθε προσφορά σε ποτό, «1+1» ή happy hour απευθύνεται μόνο σε ενήλικες. Όποιος σερβίρει ελέγχει την ηλικία με έγγραφο ή με το Kids Wallet, και αν η ενηλικότητα δεν αποδεικνύεται, δεν σερβίρει (παρ. 5). Η πώληση ή προσφορά σε ανήλικο τιμωρείται με πρόστιμο 500 έως 10.000 € και με προσωρινή ανάκληση της άδειας ή σφράγιση για 5 έως 10 ημέρες, που γίνονται 30 στην πρώτη υποτροπή (άρθρο 6 παρ. 4 του ν. 3730/2008, όπως ισχύει μετά το άρθρο 35 του ν. 5302/2026).

Διαβάσαμε τον ν. 3730/2008 και τις τροποποιήσεις του 2025 και 2026. Δεν βρήκαμε διάταξη που να απαγορεύει ή να περιορίζει το happy hour ή τις προσφορές ποτών σε ενήλικες. Η απαγόρευση «κάθε είδους διαφήμισης και προώθησης» που έφερε ο ν. 5216/2025 (άρθρο 4) αφορά μόνο τα προϊόντα καπνού, όχι το αλκοόλ. Βρήκαμε μια διάταξη που μοιάζει, αλλά έχει άλλο πεδίο. Το άρθρο 14 παρ. 4 του ν. 4779/2021 (ΦΕΚ Α’ 27/20.02.2021) ορίζει ότι οι «οπτικοακουστικές εμπορικές ανακοινώσεις αλκοολούχων ποτών» δεν πρέπει να απευθύνονται ειδικά σε ανήλικους ούτε να ενθαρρύνουν την υπέρμετρη κατανάλωση. Αφορά την τηλεόραση και τις πλατφόρμες βίντεο, όχι τον κατάλογο ή την πινακίδα του μαγαζιού. Για τα ποτά ισχύουν κατά τα άλλα όσα ισχύουν για κάθε είδος: τιμή αναφοράς στις εκπτώσεις, αληθινή τιμή στο «1+1».

Η κατανάλωση αλκοόλ έχει κινδύνους για την υγεία ανεξάρτητα από την τιμή του ποτού. Πώς γίνεται στην πράξη ο έλεγχος ηλικίας στη σάλα το εξηγεί ο οδηγός για το αλκοόλ και τους ανήλικους στην εστίαση.

Πού καταγγέλλεις μια παραπλανητική προσφορά

Αν η τιμή στον λογαριασμό δεν είναι αυτή της πινακίδας, ζήτα πρώτα τον τιμοκατάλογο και τον αναλυτικό λογαριασμό. Κράτα φωτογραφία της προσφοράς. Η ΥΑ 91354/2017 προβλέπει και φύλλο διαμαρτυρίας στο ίδιο το κατάστημα (άρθρο 76). Τα επίσημα κανάλια είναι τα εξής:

• Η Γραμμή Καταναλωτή 1520, τις εργάσιμες 09:00–15:00. Από τον Δεκέμβριο του 2025 ανήκει στην Ανεξάρτητη Αρχή που αναφέρουμε παρακάτω.
• Η ηλεκτρονική φόρμα στο kataggelies.mindev.gov.gr, που την αναφέρει και ο ίδιος ο Κώδικας (παρ. 75).
• Η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή. Συστάθηκε με τον ν. 5255/2025 (ΦΕΚ Α’ 219/28.11.2025) και ανέλαβε τις αρμοδιότητες της ΔΙΜΕΑ, της Διεύθυνσης Προστασίας Καταναλωτή και του Συνηγόρου του Καταναλωτή.

Οι παραβάσεις του άρθρου 9ι και των αθέμιτων πρακτικών επισύρουν σύσταση ή πρόστιμο κατά το άρθρο 13α ν. 2251/1994. Τα βήματα μιας καταγγελίας, με τα στοιχεία που χρειάζεσαι, τα έχουμε στον οδηγό για τα δικαιώματα του καταναλωτή στο εστιατόριο.

Πριν τυπώσεις την επόμενη προσφορά

Για τον ιδιοκτήτη, πέντε ερωτήσεις καλύπτουν τα περισσότερα:

• Γράφω ποσοστό, διαγραμμένη τιμή ή «έκπτωση»; Αν ναι, δίπλα μπαίνει η χαμηλότερη τιμή των 30 ημερών.
• Στο «1+1» είναι η τιμή του ενός αυτή που χρεώνω συνήθως; Την ανέβασα πρόσφατα;
• Το «δωρεάν» είναι πραγματικά χωρίς επιπλέον χρέωση και χωρίς μικρότερη μερίδα;
• Φαίνεται στον κατάλογο η τελική τιμή κάθε μενού και το ωράριο κάθε τιμής;
• Ο κωδικός που ανάρτησα τον βλέπει όποιος περάσει; Τότε ισχύει ο κανόνας των 30 ημερών.

Για τον πελάτη αρκεί μία ερώτηση: η τιμή στον λογαριασμό είναι αυτή που υποσχέθηκε η πινακίδα; Αν όχι, έχεις τα κανάλια παραπάνω. Αν ψάχνεις οικονομικές επιλογές χωρίς να κυνηγάς προσφορές, δες τον οδηγό για φθηνό φαγητό έξω. Αν έχεις μαγαζί, ο οδηγός του ιδιοκτήτη εστίασης συγκεντρώνει τις υπόλοιπες υποχρεώσεις.