Εργαζόμενοι στην εστίαση: μισθοί, ωράριο και συλλογική σύμβαση 2026–2028

Όσοι δουλεύουν σε εστιατόριο, ταβέρνα, καφετέρια, μπαρ, σουβλατζίδικο ή fast food σε όλη τη χώρα καλύπτονται από την κλαδική συλλογική σύμβαση εργασίας 2026–2028 για τα τουριστικά και επισιτιστικά καταστήματα. Ισχύει από 1/4/2026 ως 31/3/2028 και από 11/5/2026 είναι υποχρεωτική για κάθε εργοδότη του κλάδου. Οι βασικοί μισθοί ξεκινούν από 930 € και φτάνουν τα 1.100 €. Το ωράριο είναι πενθήμερο 40 ωρών με δύο ρεπό, και οι μισθοί αυξάνονται κατά 4% την 1/4/2027.

Παρακάτω τα βασικά της σύμβασης σε ένα σημείο: ποια μαγαζιά καλύπτει, πόσα παίρνει κάθε ειδικότητα, τι ισχύει για τους σερβιτόρους και τα φιλοδωρήματα, πώς πληρώνονται το ρεπό, η Κυριακή και η αργία, ποια επιδόματα υπάρχουν και πού βρίσκεις επίσημη απάντηση. Την καταγραφή των ωρών και των υπερωριών στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ θα τη βρεις στον οδηγό για την ψηφιακή κάρτα εργασίας στην εστίαση. Αυτό το κείμενο ασχολείται με το τι λέει η ίδια η σύμβαση.

Ενημερωτικό κείμενο, όχι νομική ή λογιστική συμβουλή. Ελέγξαμε το κείμενο της σύμβασης, την υπουργική απόφαση που την επεκτείνει και την απόφαση για τον κατώτατο μισθό στις 2/11/2026. Για τη δική σου περίπτωση μίλησε με τον λογιστή μισθοδοσίας ή κάλεσε το 1555.

Ποια σύμβαση ισχύει και από πότε

Η σύμβαση λέγεται «Για τους όρους αμοιβής και εργασίας του προσωπικού των πάσης φύσεως τουριστικών και επισιτιστικών καταστημάτων όλης της χώρας». Την υπέγραψαν στις 17/3/2026 η ΠΟΕΕΤ και η ΓΣΕΕ για τους εργαζόμενους, και η ΠΟΕΣΕ και η ΓΣΕΒΕΕ για τους εργοδότες. Το κείμενο που ισχύει σήμερα είναι η τροποποιητική εκδοχή με Πράξη Κατάθεσης 6/29.4.2026, και το Υπουργείο Εργασίας τη δημοσιεύει ως αρχείο PDF στην ιστοσελίδα του.

Μια συλλογική σύμβαση δεσμεύει κατ’ αρχάς τα μέλη των οργανώσεων που την υπέγραψαν. Για να ισχύει για κάθε μαγαζί, χρειάζεται απόφαση του Υπουργού Εργασίας που την κηρύσσει γενικώς υποχρεωτική. Αυτή είναι η ΥΑ 13064/2026, που υπογράφηκε στις 8/5/2026 και δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 2629/11.5.2026:

«Κηρύσσουμε γενικώς υποχρεωτική την από 17.3.2026 Συλλογική Σύμβαση Εργασίας «Για τους όρους αμοιβής και εργασίας του προσωπικού των πάσης φύσεως τουριστικών και επισιτιστικών καταστημάτων όλης της χώρας – ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΗ», με Πράξη Κατάθεσης 6/29.4.2026, για όλους τους εργοδότες και εργαζομένους του κλάδου, που αυτή αφορά.»

ΥΑ 13064/2026, ΦΕΚ Β’ 2629/11.5.2026

Η ίδια απόφαση ορίζει ότι ισχύει «από τη δημοσίευσή της». Σε συζητήσεις στο διαδίκτυο γράφεται συχνά ότι η σύμβαση είναι υποχρεωτική για όλους από τις 17/3. Αυτή είναι η ημερομηνία υπογραφής. Η επέκταση σε όλα τα μαγαζιά έγινε με το ΦΕΚ της 11ης Μαΐου.

Αν σε απασχολεί το διάστημα από 1/4 ως 10/5/2026 για μαγαζί που δεν ήταν μέλος των οργανώσεων που υπέγραψαν, ρώτα τον λογιστή σου ή την Επιθεώρηση Εργασίας. Δεν βρήκαμε επίσημη ανακοίνωση που να το εξηγεί.

Περίπτωση Ι και Περίπτωση ΙΙ: σε ποια ομάδα ανήκει το μαγαζί σου

Η σύμβαση χωρίζει τα καταστήματα σε δύο ομάδες, και από αυτό εξαρτώνται οι ειδικότητες και τα επιδόματα:

• Περίπτωση Ι: εστιατόρια, μπυραριές-εστιατόρια, ταβέρνες, μπαρ, κέντρα διασκέδασης, catering, σουβλατζίδικα, ψητοπωλεία και κάθε κατάστημα με καθαρό τμήμα εστιατορίου.
• Περίπτωση ΙΙ: καφενεία, καφέ-σνακ μπαρ, ουζερί, αναψυκτήρια, κλαμπ, κυλικεία, καφέ-ζαχαροπλαστεία, γαλακτοπωλεία, fast food, ντισκοτέκ, μπαρ, μπυραρίες και καφετέριες, παμπ, πιάνο μπαρ, χορτοφαγικά καταστήματα και κάθε κατάστημα με τμήμα καφετέριας, πιτσαρίας ή ζαχαροπλαστείου.

Η σύμβαση καταγράφει και τους ΚΑΔ που καλύπτει (άρθρο 1). Ο έκτακτος εργαζόμενος (παλιότερα «ρεπατζής») πληρώνεται ανάλογα με τις μέρες που δούλεψε. Στο ημερομίσθιό του περιλαμβάνονται οι προσαυξήσεις για Κυριακή, αργία και νύχτα (άρθρο 2.3). Βοηθός σερβιτόρου ή βοηθός μπάρμαν υπάρχει μόνο αν το μαγαζί απασχολεί σερβιτόρο ή μπάρμαν. Αλλιώς πληρώνεται ως σερβιτόρος ή μπάρμαν.

Βασικοί μισθοί από 1/4/2026

Τα ποσά είναι μικτοί βασικοί μηνιαίοι μισθοί για πλήρη απασχόληση, χωρίς επιδόματα, όπως τα γράφει το άρθρο 3 και το κεφάλαιο Γ της σύμβασης:

Όλα τα ποσά είναι πάνω από τον γενικό κατώτατο μισθό που ισχύει από την ίδια μέρα, σύμφωνα με την ΥΑ 8934/2026:

«α) Για τους υπαλλήλους ο κατώτατος μισθός ορίζεται στα εννιακόσια είκοσι ευρώ (920,00 €), β) για τους εργατοτεχνίτες το κατώτατο ημερομίσθιο ορίζεται στα σαράντα ένα ευρώ και εννέα λεπτά (41,09 €). Η ισχύς της παρούσας άρχεται από 1 Απριλίου 2026.»

ΥΑ 8934/2026, ΦΕΚ Β’ 1759/27.3.2026

Για το 2027 η σύμβαση γράφει: «Οι ανωτέρω βασικοί μισθοί αυξάνονται από την 1η Απριλίου 2027 κατά ποσοστό 4%.» Με απλό πολλαπλασιασμό, τα 930 € γίνονται 967,20 €, τα 940 € γίνονται 977,60 € και τα 1.050 € γίνονται 1.092 €. Τα τελικά ποσά θα τα δημοσιεύσουν οι επίσημοι πίνακες. Η σύμβαση ορίζει επίσης ότι οι μικτές αποδοχές δεν πέφτουν ποτέ κάτω από τον εκάστοτε κατώτατο μισθό. Αν δηλαδή ο κατώτατος του 2027 ορισθεί ψηλότερα, ισχύει ο ψηλότερος.

Σερβιτόροι: ποσοστά, συμβολικός μισθός και φιλοδωρήματα

Ο σερβιτόρος μπορεί να πληρώνεται με δύο τρόπους, και τον τρόπο τον συμφωνούν οι δύο πλευρές πριν ξεκινήσει η δουλειά. Ο πρώτος τρόπος είναι ο μηνιαίος μισθός του πίνακα. Ο δεύτερος είναι το σύστημα του άρθρου 54 του ν. 2224/1994, δηλαδή ποσοστό επί των λογαριασμών των πελατών και συμβολικός μισθός, που στην Περίπτωση ΙΙ είναι 163 €. Για Κυριακές, εξαιρέσιμες εορτές και νυχτερινή εργασία (22:00–06:00), η σύμβαση προβλέπει προσαύξηση 75% και 25% αντίστοιχα, που υπολογίζεται στον εκάστοτε γενικό κατώτατο μισθό.

Η σύμβαση έχει και ρητή διάταξη για το φιλοδώρημα του πελάτη:

«Απαγορεύεται στους καταστηματάρχες να παρακωλύουν με οιονδήποτε τρόπο την εκ μέρους των σερβιτόρων παρά των πελατών είσπραξη του ανωτέρω φιλοδωρήματος επί του λογαριασμού. Πάσα κατά συνήθεια ή διά συμβάσεως κατακράτηση των ποσοστών των σερβιτόρων καταργείται.»

ΣΣΕ τουριστικών και επισιτιστικών καταστημάτων 2026–2028, κεφάλαιο Δ, Υπουργείο Εργασίας

Για το πώς φορολογείται το tip και πώς περνά από το POS, δες τον οδηγό για το φιλοδώρημα στο εστιατόριο. Δύο ακόμη όροι αφορούν τους σερβιτόρους. Όταν δουλεύουν σε εκδηλώσεις σε χώρους που δεν είναι καταστήματα, όπως σπίτια, ή σε catering, το ημερομίσθιο είναι 80 € και για τον βοηθό 70 €. Στην Περίπτωση ΙΙ ο σερβιτόρος δεν υποχρεώνεται να καθαρίζει ποτήρια και τουαλέτες, ούτε να σκουπίζει ή να σφουγγαρίζει.

Ωράριο, ρεπό, Κυριακές και αργίες

Το άρθρο 5 καθιερώνει «πενθήμερη εβδομαδιαία εργασία με 40 ώρες εργασίας και δύο ημέρες ανάπαυσης σε όλα τα καταστήματα, όχι απαραίτητα συνεχόμενες». Όποιος δουλέψει τη μέρα του ρεπό παίρνει επιπλέον ένα ημερομίσθιο για κάθε τέτοια μέρα. Αν η μέρα είναι Κυριακή ή θεσμοθετημένη αργία, το ημερομίσθιο αυτό πληρώνεται με προσαύξηση 75%. Αν δεν είναι, η προσαύξηση είναι 10%. Για εργασία πάνω από 48 ώρες την εβδομάδα, η προσαύξηση είναι 20% επί του ωρομισθίου. Το διάλειμμα για ανάπαυση και φαγητό δίνεται μέσα στο ωράριο.

Ένας όρος που ξεχνιέται συχνά: η σύμβαση κάνει την Καθαρά Δευτέρα εξαιρέσιμη μέρα για τον κλάδο, πέρα από τις αργίες που ήδη προβλέπονται. Όποιος δουλέψει τις μέρες αυτές παίρνει 75% επιπλέον στο νόμιμο ημερομίσθιο. Για τις υπόλοιπες γιορτές της χρονιάς, δες το ημερολόγιο γιορτών του 2027 και τι ισχύει στην αργία της 28ης Οκτωβρίου.

Οι ώρες που γράφει η σύμβαση πρέπει να συμφωνούν με όσα δηλώνει ο εργοδότης στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ και με τα χτυπήματα της κάρτας. Ο εργοδότης δίνει επίσης εκκαθαριστικό σημείωμα σε κάθε πληρωμή, με αναλυτικά τις αποδοχές και τις κρατήσεις.

Επιδόματα: προϋπηρεσία, γάμος, ανθυγιεινή εργασία

Τα επιδόματα διαφέρουν ανάμεσα στις δύο ομάδες, και ο τρόπος που υπολογίζεται η προϋπηρεσία μπερδεύει πολλούς:

• Περίπτωση Ι, προσωπικό εκτός σερβιτόρων: 4,90 € τον μήνα για κάθε χρόνο υπηρεσίας. Μετά από τρία χρόνια, για παράδειγμα, 14,70 €.
• Περίπτωση Ι, σερβιτόροι: μία τριετία 5% και επίδομα γάμου 10%, και τα δύο επί του νόμιμου κατώτατου μισθού. Ο πίνακας του ΟΜΕΔ δίνει 1.050 € + 46 € + 92 € = 1.188 € για έγγαμο σερβιτόρο με τριετία.
• Περίπτωση ΙΙ: 5% για κάθε συμπληρωμένη τριετία, έως πέντε τριετίες. Σε μισθό 940 € αυτό σημαίνει 47 € ανά τριετία, έως 235 €. Ο υπεύθυνος καταστήματος παίρνει 20% επιπλέον και ποτέ λιγότερα από τον μπάρμαν.
• Διανομείς: 10% ανά τριετία έως τρεις τριετίες (94 € ανά τριετία, έως 282 €), επίδομα γάμου 10% και επίδομα ειδικών συνθηκών 10%.

Υπάρχουν επίσης επίδομα γάμου 10% για όλους, επίδομα ανθυγιεινής εργασίας 10% για το προσωπικό κουζίνας, ταμειακό επίδομα 5% για τους ταμίες και επίδομα τουριστικής εκπαίδευσης 6%, 10% ή 15%, ανάλογα με τη σχολή. Στην Περίπτωση Ι το προσωπικό κουζίνας έχει και επίδομα εποχικής απασχόλησης 10%. Τα δώρα Χριστουγέννων και Πάσχα και το επίδομα αδείας ακολουθούν τη γενική νομοθεσία. Το άρθρο 7 προσθέτει ότι οι ευνοϊκότεροι όροι από ατομική σύμβαση, νόμο ή επιχειρησιακή συνήθεια «δεν θίγονται με την παρούσα και εξακολουθούν να ισχύουν».

Φαγητό, ρούχα εργασίας και εποχικοί

Στην Περίπτωση Ι, όλο το προσωπικό δικαιούται φαγητό από τα πιάτα του καταλόγου, γεύμα ή δείπνο. Το φαγητό δίνεται περισσότερες φορές όταν η εργασία ξεπερνά τις οκτώ ώρες μέσα στο εικοσιτετράωρο, αλλιώς μία φορά. Αν το μαγαζί δεν δίνει φαγητό, πληρώνει την αξία του σε τιμή κόστους. Οι μάγειροι και οι ψήστες παίρνουν μπλούζα, σκούφο και ποδιά, και το υπόλοιπο προσωπικό κουζίνας φόρμα. Στην Περίπτωση ΙΙ ο λαντζέρης παίρνει γάντια και γαλότσες, και τη στολή που δεν είναι συνηθισμένη τη δίνει ο εργοδότης.

Για τα εποχικά μαγαζιά που λειτουργούν έως εννέα μήνες τον χρόνο, η σύμβαση υποχρεώνει τον εργοδότη να ξαναπροσλάβει το προσωπικό της προηγούμενης σεζόν. Η προϋπόθεση είναι ο εργαζόμενος να στείλει γραπτή δήλωση με συστημένη επιστολή, μέσω της οργάνωσής του, έως τις 20 Ιανουαρίου για τα καλοκαιρινά μαγαζιά ή έως την 1η Σεπτεμβρίου για τα χειμερινά. Αν τον καλέσουν, πρέπει να παρουσιαστεί από τις παραμονές του Πάσχα ή από τις αρχές Νοεμβρίου αντίστοιχα. Οι μάγειροι ανεβαίνουν κατηγορία, από Γ’ σε Β’ και από Β’ σε Α’, μετά από επτά χρόνια συνολικής προϋπηρεσίας.

Αν κάτι δεν ταιριάζει: πού ρωτάς επίσημα

Για τον ιδιοκτήτη, το πρώτο βήμα είναι να δει αν οι μισθοί που δηλώνει στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ είναι τουλάχιστον όσοι γράφει ο πίνακας για την ειδικότητα και την ομάδα του μαγαζιού του. Τις υπόλοιπες υποχρεώσεις μισθοδοσίας και ΑΠΔ τις έχουμε συγκεντρώσει στον οδηγό για ιδιοκτήτες εστίασης. Αν υπολογίζεις τιμές καταλόγου, βάλε το νέο μισθολογικό κόστος στο ποσοστό μισθοδοσίας της κοστολόγησης του μενού.

Ο εργαζόμενος μπορεί να συγκρίνει το εκκαθαριστικό του με τον πίνακα. Αν βρει απόκλιση, το απλούστερο είναι να ρωτήσει πρώτα τον εργοδότη ή τον λογιστή. Αν το θέμα δεν λυθεί, η Επιθεώρηση Εργασίας δέχεται καταγγελίες ανώνυμες ή επώνυμες: στο 1555 (εργάσιμες 9:00–15:00), με ηλεκτρονική φόρμα, με email ή στο αρμόδιο τμήμα. Ζητά επωνυμία και ΑΦΜ της επιχείρησης, διεύθυνση και περιγραφή του προβλήματος.

Επίσημα κείμενα θα βρεις σε τρία σημεία: το Υπουργείο Εργασίας για τη σύμβαση και τον κατώτατο μισθό, τον ΟΜΕΔ (Οργανισμός Μεσολάβησης και Διαιτησίας) για τους πίνακες με τα ποσά ανά ειδικότητα, και την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως για τα ΦΕΚ. Για συγκεκριμένη περίπτωση, η απάντηση έρχεται από τον λογιστή μισθοδοσίας, το σωματείο ή την Επιθεώρηση Εργασίας, όχι από ένα άρθρο.