ΠΟΠ, ΠΓΕ, ΕΠΙΠ: τι σημαίνουν και ποια ελληνικά προϊόντα τα έχουν (πλήρης λίστα με πηγές)

Στο ευρωπαϊκό μητρώο eAmbrosia, όπως το ελέγξαμε στις 4/11/2026, η Ελλάδα έχει 286 εγγραφές: 121 καταχωρισμένα τρόφιμα (82 ΠΟΠ και 39 ΠΓΕ), 147 κρασιά, 15 αποστάγματα και λικέρ με γεωγραφική ένδειξη και 3 τρόφιμα που περιμένουν ακόμη απόφαση, ενώ ΕΠΙΠ δεν έχει κανένα.

Με δύο λόγια: ΠΟΠ (Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης) είναι όνομα δεμένο με τόπο, όπου γίνονται όλα τα στάδια της παραγωγής. ΠΓΕ (Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη) είναι επίσης όνομα δεμένο με τόπο, αλλά αρκεί να γίνεται εκεί ένα τουλάχιστον στάδιο. ΕΠΙΠ (Εγγυημένο Παραδοσιακό Ιδιότυπο Προϊόν) προστατεύει παραδοσιακή συνταγή ή μέθοδο, χωρίς τόπο.

Αυτή η σελίδα είναι ο κατάλογος. Εδώ θα βρεις κάθε ελληνική ονομασία ανά κατηγορία, με τον αριθμό φακέλου της, την ημερομηνία καταχώρισης και την κατάστασή της, μαζί με τι ισχύει για την ετικέτα και τον κατάλογο του εστιατορίου. Αν σε ενδιαφέρει πού ανήκει κάθε προϊόν και ποια διάσημα πιάτα δεν έχουν καμία κατοχύρωση, αυτά τα έχουμε στον χάρτη με τα παραδοσιακά φαγητά και τα ΠΟΠ ανά Περιφέρεια.

Πόσες είναι οι ελληνικές ονομασίες, με μια ματιά

Τα νούμερα βγαίνουν από το δημόσιο αρχείο του μητρώου, που κατεβάσαμε ολόκληρο, και από την καρτέλα κάθε ελληνικού τροφίμου ξεχωριστά. Η καρτέλα δίνει την πραγματική ημερομηνία καταχώρισης. Το πεδίο «ημερομηνία προστασίας» της γενικής λίστας συχνά δείχνει την ημερομηνία της αίτησης, γι’ αυτό δεν το χρησιμοποιήσαμε.

Καταχωρισμένες είναι οι 283 από τις 286 (121 τρόφιμα, 147 κρασιά, 15 αποστάγματα). Οι τρεις που λείπουν είναι όλες τρόφιμα: δύο αιτήσεις από τον Αμβρακικό και μία ονομασία αλατιού που έχει δημοσιευθεί για ενστάσεις.

Ένα στοιχείο που δεν θα βρεις συγκεντρωμένο αλλού είναι το πότε καταχωρίστηκαν τα τρόφιμα. Από τα 121, τα 57 μπήκαν μέσα στο 1996, τα 43 από αυτά την ίδια μέρα, στις 21/6/1996, και άλλα 14 στις 2/7/1996. Ως το τέλος του 1998 είχαν καταχωριστεί 75. Από το 2020 και μετά προστέθηκαν μόλις 12, με πιο πρόσφατο το ελαιόλαδο «Κρήτη» ΠΓΕ, στις 11/9/2025. Η λίστα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης ανά Περιφέρεια είναι του Μαΐου 2024 και δεν έχει τις τέσσερις νεότερες καταχωρίσεις. Τις διαφορές τις αναλύουμε στον χάρτη των Περιφερειών.

Οι ορισμοί στον νόμο: από τον 1151/2012 στον 2024/1143

Ο κανονισμός (ΕΕ) 1151/2012 καταργήθηκε και από τις 13/5/2024 ισχύει ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1143 (άρθρα 94 και 97). Οι ονομασίες που ήταν ήδη καταχωρισμένες μεταφέρθηκαν αυτόματα (άρθρο 93). Οι ορισμοί έμειναν ουσιαστικά ίδιοι, αλλά άλλαξαν αριθμό, και αυτό μπερδεύει όποιον βρίσκει παλιές παραπομπές. Ο πίνακας δείχνει πού είναι το καθένα:

Η διαφορά ΠΟΠ και ΠΓΕ, στη διατύπωση του νόμου

Και οι δύο ορισμοί έχουν τρία σκέλη, που πρέπει να ισχύουν μαζί. Τα παραθέτουμε όπως είναι στο ελληνικό κείμενο του άρθρου 46:

Η ουσία είναι στο σκέλος γ. Γι’ αυτό ένα ΠΓΕ μπορεί να έχει πρώτη ύλη από αλλού, ενώ ένα ΠΟΠ κατά κανόνα όχι. Το ΕΠΙΠ, κατά το άρθρο 53, περιγράφει προϊόν που παρασκευάζεται «με τρόπο παραγωγής, μεταποίησης ή σύνθεσης που αντιστοιχεί στην παραδοσιακή πρακτική» ή από παραδοσιακές πρώτες ύλες. Στο ευρωπαϊκό μητρώο ΕΠΙΠ δεν υπάρχει καμία ελληνική εγγραφή.

Τι άλλαξε στην προστασία

Το άρθρο 26 του νέου κανονισμού κρατά τα τέσσερα σκέλη του παλιού άρθρου 13, με δύο προσθήκες που αξίζει να ξέρεις. Η πρώτη: ο παλιός κατάλογος απαγορευμένων εκφράσεων («στυλ», «τύπος», «μέθοδος», «όπως παράγεται στ.», «απομίμηση») έγινε «τρόπος», «τύπος», «μέθοδος», «όπως παράγεται στ…», «απομίμηση», «γεύση», «είδος», και η απαγόρευση καλύπτει ρητά τη μετάφραση και τη μεταγραφή του ονόματος. Η δεύτερη: η προστασία εφαρμόζεται και στα ονόματα τομέα (domain names) που είναι προσβάσιμα στην Ένωση (άρθρο 26 παρ. 2). Παράδειγμα με τη φέτα θα βρεις στον οδηγό για τη φέτα ΠΟΠ και το «τύπου φέτα».

Ένα μητρώο για τρόφιμα, κρασιά και αποστάγματα

Συχνά διαβάζεις ότι τα κρασιά και τα αποστάγματα έχουν «δικά τους μητρώα». Με τον νέο κανονισμό αυτό δεν ισχύει πια:

«Το εν λόγω μητρώο περιλαμβάνει τρία μέρη που αντιστοιχούν στις γεωγραφικές ενδείξεις του οίνου, των αλκοολούχων ποτών και των γεωργικών προϊόντων αντίστοιχα.»

Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1143, άρθρο 22 παρ. 1, EUR-Lex

Το μητρώο το τηρεί το Γραφείο Διανοιακής Ιδιοκτησίας της ΕΕ (EUIPO, άρθρο 22 παρ. 2). Κρασιά και τρόφιμα χαρακτηρίζονται ΠΟΠ ή ΠΓΕ, ενώ τα αποστάγματα απλώς «γεωγραφική ένδειξη» (άρθρο 22 παρ. 3). Στην αναζήτηση του eAmbrosia τα βρίσκεις και τα τρία μαζί, αλλά για το κρασί και τα αποστάγματα ισχύουν και άλλες νομοθεσίες (για τα ελληνικά κρασιά, το ίδιο το μητρώο παραπέμπει στο άρθρο 107 του κανονισμού 1308/2013), γι’ αυτό τα βάζουμε σε χωριστή ενότητα πιο κάτω.

Η πλήρης λίστα των ελληνικών τροφίμων ΠΟΠ και ΠΓΕ

Οι πίνακες έχουν και τις 124 ελληνικές εγγραφές τροφίμων, δηλαδή τις 121 καταχωρισμένες και τις 3 σε αναμονή. Για να τους διαβάσεις:

• Επίσημη ονομασία: όπως είναι γραμμένη στο μητρώο, ακόμη και με κεφαλαία ή με δεύτερη εκδοχή μετά την κάθετο. Σε τέσσερις εγγραφές το μητρώο έχει λατινικό γράμμα μέσα σε ελληνική λέξη (π.χ. στη Μυτιλήνη και στο Νευροκοπίου) και το διορθώσαμε, χωρίς να αλλάξουμε την ονομασία.
• Αρ. φακέλου: αυτό γράφεις στην αναζήτηση του eAmbrosia για να ανοίξεις την καρτέλα και την προδιαγραφή.
• Καταχώριση: η ημερομηνία καταχώρισης από την καρτέλα. Για όσα δεν έχουν καταχωριστεί, γράφουμε την ημερομηνία αίτησης.
• Στο Kaliorexi: σύνδεσμος σε δικό μας οδηγό που μιλά για το προϊόν ή την περιοχή του, μόνο όπου υπάρχει τέτοιος οδηγός.

Τυριά (25)

Τα τυριά είναι σχεδόν όλα ΠΟΠ, 23 στα 25. ΠΓΕ είναι μόνο το Κρασοτύρι Κω και το Κασκαβάλι Πίνδου. Τα 19 καταχωρίστηκαν το 1996, η φέτα το 2002, και από το 2011 προστέθηκαν πέντε: το Ξύγαλο Σητείας, το Κρασοτύρι Κω, το Αρσενικό Νάξου, το Κασκαβάλι Πίνδου και το Τσαλαφούτι. Ποια από αυτά γίνονται σαγανάκι εξηγούμε στον οδηγό για τα είδη σαγανακιού και τα τυριά τους.

Ελαιόλαδα (33)

Τα ελαιόλαδα είναι η μεγαλύτερη ομάδα: 20 ΠΟΠ και 13 ΠΓΕ. Τα 13 από τα 33 είναι κρητικά, και ένα από αυτά, το «Κρήτη» ΠΓΕ, είναι η πιο πρόσφατη ελληνική καταχώριση τροφίμου. Η ονομασία λέει από πού είναι το λάδι, όχι την κατηγορία του. Τι σημαίνει «εξαιρετικό παρθένο» το εξηγούμε στον οδηγό για το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο.

Επιτραπέζιες ελιές (11)

Από τις 11 ελιές, οι 6 είναι κονσερβολιές από διαφορετικές περιοχές και οι 3 θρούμπες (Αμπαδιάς Ρεθύμνης, Θάσου, Χίου). Η Ελιά Καλαμάτας είναι διαφορετική εγγραφή από το ελαιόλαδο «Καλαμάτα»: ίδια λέξη, δύο φάκελοι. Γιατί αυτό έχει σημασία το εξηγούμε στον οδηγό για το τι να φας στην Καλαμάτα.

Φρούτα και ξηροί καρποί (22)

Εδώ μετράνε τέσσερις σταφίδες, τρία φιστίκια, τρία σύκα, δύο ακτινίδια και δύο ποικιλίες μήλων του Πηλίου, το Φιρίκι και τα Μήλα Ζαγοράς. Το Κουμ Κουάτ Κέρκυρας ως φρούτο είναι άλλη εγγραφή από το λικέρ Κουμκουάτ Κέρκυρας, που θα βρεις στα αποστάγματα. Τα προϊόντα του νησιού είναι στον οδηγό για τα παραδοσιακά φαγητά της Κέρκυρας.

Λαχανικά, όσπρια και πατάτες (16)

Η ομάδα έχει κυρίως όσπρια: επτά ονομασίες για φασόλια, τρεις για φάβα και μία για φακή, τη Φακή Εγκλουβής του 2023. Οι τρεις φάβες δεν είναι το ίδιο φυτό σε όλες τις περιπτώσεις, όπως εξηγούμε στον οδηγό τι είναι η φάβα. Το Τοματάκι Σαντορίνης είναι ΠΟΠ από το 2013.

Κρέατα (4)

Τέσσερα κρέατα, όλα αρνί ή κατσίκι, από δύο τόπους. Της Ελασσόνας είναι ΠΟΠ από το 2011 και της Λήμνου ΠΓΕ από το 2022. Για τη Λήμνο δες τα παραδοσιακά φαγητά της Λήμνου.

Μέλια (3)

Τρία μέλια, και τα τρία ΠΟΠ. Το Μέλι Κισσούρι καταχωρίστηκε στις 9/4/2024 και είναι το νεότερο.

Αρτοποιία και ζαχαροπλαστική (2)

Μόνο δύο, και τα δύο ΠΓΕ: το Κρητικό παξιμάδι και το Μελεκούνι της Ρόδου, που εξηγούμε στα παραδοσιακά φαγητά της Ρόδου.

Αλιευτικά (3)

Το μόνο καταχωρισμένο αλιευτικό προϊόν είναι το Αυγοτάραχο Μεσολογγίου ΠΟΠ. Η Σαρδέλα Αμβρακικού και η Γαρίδα (Γάμπαρη) Αμβρακικού είναι αιτήσεις για ΠΓΕ που κατατέθηκαν στις 16/9/2025. Μέχρι να καταχωριστούν, δεν είναι ΠΓΕ.

Μαστίχα, κρόκος και αλάτι (5)

Σε αυτή την ομάδα βάλαμε όσα το μητρώο κατατάσσει σε μικρές κατηγορίες. Η Μαστίχα Χίου και η Τσίχλα Χίου είναι στα «φυσικά κόμμεα και ρητίνες», το Μαστιχέλαιο Χίου στα αιθέρια έλαια και ο Κρόκος Κοζάνης στα μπαχαρικά. Η Αφρίνα, ανθός αλατιού από το Μεσολόγγι, κατατέθηκε στις 6/12/2021 και είναι δημοσιευμένη για ενστάσεις από τις 19/12/2022. Τα προϊόντα της μαστίχας τα εξηγούμε στον οδηγό για το τι να φας στη Χίο.

Κρασιά και αποστάγματα: στο ίδιο μητρώο, με άλλους κανόνες

Τα 15 ελληνικά αποστάγματα και λικέρ έχουν «γεωγραφική ένδειξη», όχι ΠΟΠ ή ΠΓΕ. Το μητρώο τα κατατάσσει σε τρεις κατηγορίες: αποσταγμένο γλυκάνισο (ούζα), απόσταγμα στεμφύλων σταφυλής (τσίπουρα και τσικουδιές) και λικέρ. Το σκέτο «Ούζο» είναι κοινή ονομασία Ελλάδας και Κύπρου. Η διαφορά τσίπουρου, ρακής και τσικουδιάς είναι στον οδηγό για τσίπουρο, ρακή και τσικουδιά.

Στα κρασιά, τα ελληνικά ονόματα είναι 147: 33 ΠΟΠ και 114 ΠΓΕ. Οι 33 ΠΟΠ είναι: Malvasia Πάρος, Malvasia Σητείας, Malvasia Χάνδακας-Candia, Αγχίαλος, Αμύνταιο, Αρχάνες, Γουμένισσα, Δαφνές, Ζίτσα, Λήμνος, Μαντινεία, Μαυροδάφνη Κεφαλληνίας, Μαυροδάφνη Πατρών, Μεσενικόλα, Μονεμβασία- Malvasia, Μοσχάτο Πατρών, Μοσχάτος Κεφαλληνίας, Μοσχάτος Λήμνου, Μοσχάτος Ρίου Πάτρας, Μοσχάτος Ρόδου, Νάουσα, Νεμέα, Πάρος, Πάτρα, Πεζά, Πλαγιές Μελίτωνα, Ραψάνη, Ρόδος, Ρομπόλα Κεφαλληνίας, Σάμος, Σαντορίνη, Σητεία, Χάνδακας – Candia.

Οι 114 ΠΓΕ, με τη σειρά του αλφαβήτου, είναι: Άβδηρα, Άγιο Όρος, Αγορά, Αιγαίο Πέλαγος, Ανάβυσσος, Αργολίδα, Αρκαδία, Αττική, Αχαΐα, Βελβεντό, Βερντέα Ζακύνθου, Γεράνεια, Γρεβενά, Δράμα, Δωδεκάνησος, Έβρος, Ελασσόνα, Επανομή, Εύβοια, Ζάκυνθος, Ηλεία, Ημαθία, Ήπειρος, Ηράκλειο, Θάσος, Θαψανά, Θεσσαλία, Θεσσαλονίκη, Θήβα, Θράκη, Ικαρία, Ίλιον, Ίσμαρος, Ιωάννινα, Καβάλα, Καρδίτσα, Κάρυστος, Καστοριά, Κέρκυρα, Κίσσαμος, Κλημέντι, Κοζάνη, Κοιλάδα Αταλάντης, Κόρινθος, Κρανιά, Κραννώνα, Κρήτη, Κυκλάδες, Κως, Λακωνία, Λασίθι, Λέσβος, Λετρίνοι, Λευκάδα, Ληλάντιο Πεδίο, Μαγνησία, Μακεδονία, Μαντζαβινάτα, Μαρκόπουλο, Μαρτίνο, Μεσσηνία, Μεταξάτων, Μετέωρα, Μέτσοβο, Νέα Μεσημβρία, Οπούντια Λοκρίδας, Παγγαίο, Παλλήνη, Παρνασσός, Πέλλα, Πελοπόννησος, Πιερία, Πισάτις, Πλαγιές Αιγιαλείας, Πλαγιές Αίνου, Πλαγιές Αμπέλου, Πλαγιές Βερτίσκου, Πλαγιές Κιθαιρώνα, Πλαγιές Κνημίδας, Πλαγιές Πάικου, Πλαγιές Πάρνηθας, Πλαγιές Πεντελικού, Πυλία, Ρέθυμνο, Ρετσίνα Αττικής, Ρετσίνα Βοιωτίας, Ρετσίνα Γιάλτρων, Ρετσίνα Εύβοιας, Ρετσίνα Θηβών (Βοιωτίας), Ρετσίνα Καρύστου, Ρετσίνα Κορωπίου / Ρετσίνα Κρωπίας, Ρετσίνα Μαρκόπουλου (Αττικής), Ρετσίνα Μεγάρων, Ρετσίνα Μεσογείων (Αττικής), Ρετσίνα Παιανίας / Ρετσίνα Λιοπεσίου, Ρετσίνα Παλλήνης, Ρετσίνα Πικερμίου, Ρετσίνα Σπάτων, Ρετσίνα Χαλκίδας (Ευβοίας), Ριτσώνα, Σέρρες, Σιάτιστα, Σιθωνία, Σπάτα, Στερεά Ελλάδα, Τεγέα, Τριφυλία, Τύρναβος, Φθιώτιδα, Φλώρινα, Χαλικούνα, Χαλκιδική, Χανιά, Χίος.

Η ρετσίνα δεν είναι μία ονομασία αλλά δεκαπέντε. Όλες είναι ΠΓΕ με τη λέξη «Ρετσίνα» και έναν τόπο, κυρίως στην Αττική, τη Βοιωτία και την Εύβοια. Πρόσεξε επίσης ότι το ίδιο όνομα τόπου μπορεί να είναι δύο χωριστές εγγραφές. Οι Αρχάνες, τα Πεζά και η Σητεία είναι κρασιά ΠΟΠ, και τα ίδια τοπωνύμια υπάρχουν σε ελαιόλαδα ΠΟΠ, όπως το «Πεζά Ηρακλείου Κρήτης». Η Ρόδος και η Σάμος είναι ΠΟΠ ως κρασί αλλά ΠΓΕ ως ελαιόλαδο. Τι από τα δύο έχεις μπροστά σου το λέει ο αριθμός φακέλου.

Η σελίδα είναι ενημερωτική και δεν προτείνει ποτά ή μάρκες. Αν πίνεις, πίνε με μέτρο. Η διάθεση αλκοόλ σε ανηλίκους κάτω των 18 απαγορεύεται, και τι ισχύει στην εστίαση το εξηγούμε στον οδηγό για το αλκοόλ και τους ανηλίκους.

Πώς αναγνωρίζεις μια ονομασία στην ετικέτα

Οι κανόνες για τη συσκευασία είναι στο άρθρο 37 του κανονισμού 2024/1143. Τα λογότυπα δεν τα αναπαράγουμε. Αρκεί να ξέρεις ότι η ΕΕ έχει δύο χωριστά σύμβολα, ένα για την ΠΟΠ κι ένα για την ΠΓΕ, και ότι το σύμβολο της ΠΓΕ μπορεί να μπει και σε αποστάγματα (παρ. 2). Στην πράξη, αυτό ελέγχεις:

• Το σύμβολο είναι υποχρεωτικό, τα γράμματα όχι. Για τρόφιμα από την ΕΕ, το σύμβολο εμφανίζεται στην επισήμανση και στο διαφημιστικό υλικό (παρ. 3). Οι λέξεις και τα αρκτικόλεξα «ΠΟΠ» και «ΠΓΕ» είναι προαιρετικά (παρ. 6). Αν βλέπεις μόνο τα τρία γράμματα χωρίς σύμβολο σε συσκευασμένο τρόφιμο, αξίζει να το ελέγξεις.
• Ονομασία και σύμβολο μαζί. Η ονομασία πρέπει να βρίσκεται στο ίδιο οπτικό πεδίο με το σύμβολο (παρ. 3).
• Το όνομα του παραγωγού. Πρέπει να είναι κι αυτό στο ίδιο οπτικό πεδίο με την ονομασία (παρ. 5). Προϊόντα που επισημάνθηκαν πριν από τις 14/5/2026 μπορούν να πουλιούνται χωρίς αυτό, ώσπου να εξαντληθούν.
• Στα αποστάγματα το σύμβολο μπορεί να λείπει (παρ. 4). Ένα ούζο χωρίς σύμβολο δεν είναι κατ’ ανάγκη ύποπτο.
• Συστατικό, όχι προϊόν. Σε μια πίτα με φέτα, η ένδειξη ή το αρκτικόλεξο μπαίνει δίπλα στο συστατικό. Το σύμβολο δεν τοποθετείται μαζί με την ονομασία του ίδιου του τροφίμου (παρ. 7).
• Πρώτα καταχώριση, μετά σύμβολο. Τα σύμβολα, οι ενδείξεις και τα αρκτικόλεξα «ΠΟΠ» ή «ΠΓΕ» μπαίνουν στην επισήμανση μόνο μετά τη δημοσίευση της πράξης καταχώρισης (παρ. 8). Ονομασία που είναι ακόμη αίτηση, όπως η Σαρδέλα Αμβρακικού, δεν μπορεί να το έχει.

Το άρθρο 37 μιλά για γεωργικά προϊόντα και αποστάγματα. Για την ετικέτα του κρασιού ισχύουν και οι κανόνες του αμπελοοινικού τομέα, που δεν εξετάζουμε εδώ.

«ΠΟΠ» στον κατάλογο του εστιατορίου

Για τους καταλόγους υπάρχει ελληνικός κανόνας, στους Κανόνες Διακίνησης και Εμπορίας Προϊόντων και Παροχής Υπηρεσιών (Υ.Α. 91354/2017). Το άρθρο 71 λέει ποιες ενδείξεις «αναγράφονται απαραίτητα» στους τιμοκαταλόγους, και μία από αυτές είναι η εξής:

«Δ. «Προϊόν Π.Ο.Π.» (Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης) ή «προϊόν Π.Γ.Ε.» (Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης), αποκλειστικά και μόνο για τα προϊόντα που ανήκουν επισήμως σε αυτές τις κατηγορίες. Απαγορεύεται η χρήση του όρου «Π.Ο.Π.», «Π.Γ.Ε» αν τα προϊόντα που διατίθενται δεν είναι τέτοια.»

Υ.Α. 91354/2017, άρθρο 71 παρ. 3, Taxheaven

Εμείς το διαβάζουμε έτσι: όταν το προϊόν είναι ΠΟΠ ή ΠΓΕ, η ένδειξη ανήκει σε όσες ο κατάλογος γράφει απαραίτητα, και όταν δεν είναι, απαγορεύεται. Το ευρωπαϊκό άρθρο 37 παρ. 1 λέει το ίδιο από την άλλη πλευρά: οι ενδείξεις και τα σύμβολα χρησιμοποιούνται «μόνο σε σχέση με προϊόντα που παράγονται σε συμμόρφωση με τις σχετικές προδιαγραφές». Για συγκεκριμένη περίπτωση, η αρμόδια υπηρεσία δίνει την τελική ερμηνεία.

Πρακτικά, η ένδειξη αφορά το προϊόν και όχι το πιάτο. «Σαλάτα με φέτα ΠΟΠ» στέκει, αν η φέτα είναι πράγματι ΠΟΠ. «Ταραμοσαλάτα ΠΟΠ» δεν στέκει, γιατί ο ταραμάς δεν είναι καταχωρισμένος. Τι άλλο πρέπει να γράφει ο κατάλογος θα βρεις στον οδηγό για τον τιμοκατάλογο καταστήματος εστίασης. Πώς διαβάζεις τη φέτα σε ετικέτα και πιάτο το εξηγεί ο οδηγός για τη φέτα ΠΟΠ. Τι ελέγχεται γενικά σε ένα κατάστημα το έχουμε στους ελέγχους του ΕΦΕΤ στην εστίαση.

Τι δεν είναι κατοχυρωμένο, ενώ πολλοί το πιστεύουν

Ψάξαμε στο μητρώο ονόματα που συχνά συνοδεύονται από «ΠΟΠ» στην καθημερινή κουβέντα, μαζί με τις αιτήσεις που εκκρεμούν. Για τα διάσημα πιάτα χωρίς κατοχύρωση, όπως η μπουγάτσα ή ο γύρος, δες τον χάρτη των Περιφερειών. Εδώ κρατάμε προϊόντα:

Το ότι κάτι λείπει από το μητρώο δεν το κάνει λιγότερο αυθεντικό. Σημαίνει μόνο ότι η ονομασία του δεν έχει ευρωπαϊκή προστασία και ότι ένα «ΠΟΠ» δίπλα του είναι λάθος.

Σημείωση για την Κύπρο

Οι κυπριακές ονομασίες δεν μετρούν στα ελληνικά σύνολα, αλλά τις αναζητούν συχνά μαζί. Το Χαλλούμι είναι ΠΟΠ (PDO-CY-01243), με αίτηση στις 17/7/2014 και καταχώριση στις 13/4/2021. Το Λουκούμι Γεροσκήπου είναι ΠΓΕ (PGI-CY-0454) από τις 15/12/2007. Το Αθηαινίτικο Λουκούμι κατατέθηκε ως αίτηση για ΠΓΕ στις 25/9/2026 (PGI-CY-03541) και δεν είναι ακόμη καταχωρισμένο. Το ούζο, όπως είδαμε, είναι κοινή ονομασία των δύο χωρών.

Πώς το ελέγχεις μόνος σου

Το μητρώο αλλάζει: προστίθενται ονομασίες, τροποποιούνται προδιαγραφές, και αιτήσεις εγκρίνονται ή απορρίπτονται. Γι’ αυτό σημειώνουμε σε κάθε πίνακα την ημερομηνία ελέγχου. Αν θέλεις να το επιβεβαιώσεις σήμερα:

1. Άνοιξε το μητρώο γεωγραφικών ενδείξεων eAmbrosia της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
2. Γράψε την ονομασία ή, ακόμη καλύτερα, τον αριθμό φακέλου από τους πίνακές μας (π.χ. PDO-GR-0450).
3. Κοίτα την κατάσταση. Στα δεδομένα του μητρώου, registered σημαίνει καταχωρισμένη, applied σημαίνει αίτηση και published σημαίνει δημοσιευμένη για ενστάσεις. Μόνο η πρώτη δίνει δικαίωμα στο σύμβολο.
4. Κοίτα τον τύπο προϊόντος (τρόφιμο, κρασί, απόσταγμα), για να μη μπερδέψεις το ελαιόλαδο «Σάμος» με το κρασί «Σάμος».

Η ελληνική λίστα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης ανά Περιφέρεια (13/5/2024) είναι χρήσιμη για τη γεωγραφία, αλλά για την τρέχουσα κατάσταση η αναφορά είναι το ευρωπαϊκό μητρώο. Η σελίδα αυτή είναι ενημερωτική και δεν αποτελεί νομική συμβουλή.

Από τη λίστα στο τραπέζι

Αν ταξιδεύεις, ξεκίνα από τον τόπο: τα παραδοσιακά φαγητά της Κρήτης συγκεντρώνουν τις περισσότερες ονομασίες, και ο χάρτης των Περιφερειών δείχνει τις υπόλοιπες. Στην ταβέρνα, ζήτα το προϊόν με το πλήρες όνομά του και, αν ο κατάλογος γράφει «ΠΟΠ», ρώτα ποιο ακριβώς είναι.